साहित्य

लेखक : कृष्णभक्त महजर्जन कतै गन्ध क्रान्तिको छ कतै गन्ध प्रतिक्रान्तिको छ जुट्ने फुटने लुटने गन्धहरु पुराणको कथामा पिगलाको स्वभावको वेदको कथामा व्यासको चित्रको कम्युनिस्टको कथामा माओको चरित्रको दर्शनमा सिद्धान्तमा विचारमा लोकराज नभएपछी धुन्धुकारीहरु मष्ट गर्छ हसिया हथैडामा खिया लाग्यो सुर्यमा ग्रहण लाग्यो रुखमा धमिरा लाग्यो क्रान्तिको नाउमा प्रतिक्रान्तिको ज्वालामुखी फुटाउने कुल देवि कुल देवले ज्ञानको भण्डारमा अज्ञानको पोको थुपार्छ जनता जनार्धन श्रीलंकामा हेर बगलादेशमा हेर महादेवले त्रिनेत्र उघारी सत्ताधारी नेतृत्वमाथी धावा बोलेको बेला भयो प्रतिक्रान्ती विरुद्ध क्रान्तिकारीहरु गाउँ गाउबाट उठ वस्ती वस्तीबाट उठ प्रतिक्रान्ति गन्धहरुमा धावा बोल्न.....

काठमाण्डौ: कमरेड पुष्पलालको जन्म शत वार्षिकीको सन्दर्भमा उहाँको सम्मानमा नवज्योति मा.वि.मा आयोजित कविता वाचन कार्यक्रम भदौ ८ गते सम्पन्न भयो।विभिन्न स्थापित नवोदित कविहरुले ऊर्जाशील कविता वाचन गर्र्दै र कमरेड पुष्पलालप्रति सम्मान गर्दै देश र समाजमा विद्यमान र विकसित विकृति, विसंगति र विचलनमाथि गम्भीर प्रहार गरेका थिए ।कार्यक्रमको आयोजना कमरेड पुष्पलाल जन्म शत वार्षिकी राष्ट्रिय समारोह समितिका संयोजक कमरेड शिवप्रसाद भटराईको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो । अध्यक्षताको आसनबाट बोल्नु हुँदै कमरेड भटराई आज जुन कविता कविहरुले वाचन गर्नु भयो त्यसमा अन्याय, अत्याचार, असन्तुष्टी, अवसरवाद विरुद्ध कटाक्ष गरिएको छ र विद्रोह र आन्दोलनको माग गरिएको छ । यही कुरा कमरेड पुष्पलालले समग्र…

लेखक : लक्ष्मी पान्डे राम्रो रहोस सुन्दर रहोस यो मनको भावनाएकासी साल तीजको शुभकामना । सुन्नुहोला दिदी बहिनी सुन्नुहोला दाजुभाईमेरो मनको बिलौना भन्छु सबैलाई । जति शिक्षा भएपनि चेतनाको अभाव छमहिलालाई आफ्नो घरको भित्री दबाब छ । महिलाले सहनु पर्ने अन्याय र अत्याचारदिनहुँ हुँदै गाको छ हिंसा, बलत्कार हाम्रो देशका नेताले गर्छन् ठूलो भाषणअझैपनि गाको छैन कडा शासन । पुरुषलाई जन्म दिने उनै आमा महिला हुन् ।महिलामाथि हत्या हिंसा चलिराछ झन् जति कानुन बनेपनि नत हिंसा रोकियोशोषण नभई बाँच्नु पर्ने हकै खोसियो । जति भाषण ठोके पनि त्यही भाषणमा सीमितदेशव्यापी आन्दोलन गरौं अबत । महिला मुक्ति पाउनलाई हुन्न अब बसेरहिडौं…

लेखक : कृष्णभक्त महजर्जन कुमालेको चक्र झै आकासवेली कहिले सच्चा वैद्यको कहिले कच्चा वैद्यको चक्र कति चक्र ऎजेरु पाकेको या ऎसेरु पाकेको चक्रले प्रिय घटना अप्रिय परिघटना उग्रकालिन चक्रले हिरामा किरा सल्बलाउदै पाडे टाइप आडे टाइप दैवी मरे विकासमा आकासवेली फुल्ने आकासवेली झर्ने चक्रको इज्जात नैतिकतामा कुमाले चक्र कति हो कति फुलाउनु छैन फलाउनु छैन पोइला जाने चक्रमा अभिव्यष्ट छुल्या पुल्याहरु आफ्नो घर पनि बनाउदैन अर्काको घर पनि बिगार्ने कसैको लोकतान्त्रिक समाजवाद कसैको वैज्ञानिक समाजवाद कसैको राष्ट्रिय मुक्तिवाद जनताको हालत जिउका तिउ छ एकै चोटि छलाङ्को चक्र मार्छ त्यसरी छालाङ मार्ने भए सियो नबनेको देशमा कम्प्युटर बनाउने छलाङ होइन एक…

कस्को दैलो ढुक्या होलान् भगौडाहरू बिचरा !होला भेट कुनै दिन भन्छन गोलो छ यो धरा !नाम दाम कमाएर मस्त कुस्त लुकीलुकी !हाड छाला बचाउलान् दैलो दुश्मनको ढुकी ! लेखक : बलराम तिमल्सिना कि गर्लान अझ नि तिनले क्रान्तिकारी अभिनय ?कि भन्लान अब भो पुग्यो लड्ने दिन पुरा भए !छोप्लान कि घर दरवार माथिबाट त्रिपालले ?जो जो जोडे हिजो अस्ति गुप्ती खाले कमालले ? मुखमा क्रान्ति मन मनमा जो राख्छन लोभका घडा !तिनै पाजीहरू भन्छन हामी राता निकै बडा !जता मौका उतै चौका हान्नलाई सिपालु ती !फाइदालाई सिध्दान्त मान्नलाई सिपालु ती ! ढोङ्गी ,पाखण्डी, गद्दार हाँडीघोप्टेहरू सुन !हीरा हौं भनी सोच्दा…

समालोचना १.आरम्भसमकालीन नेपाली प्रगतिवादी कवितासिविरमा यज्ञबहादुर डाँगी एउटा स्थापित, प्रतिभासम्पन्न र प्रखर हस्ताक्षरको नाम हो । २०१० साल फागुन २७ गते बुबा इन्द्रबहादुर डाँगी र आमा टीकाकुमारी डाँगीको कोखमा जन्मिएका कवि डाँगीले औपचारिक रूपमा आइ.एड.सम्मको अध्ययन गरेका छन् । लामो समयदेखि शिक्षण पेसामा संलग्न डाँगीको औपचारिक साहित्यिक यात्रा २०३७ सालको ‘लालुपाते’ पत्रिकामा प्रकाशित कविताबाट आरम्भ भएको हो । कलम, वेदना, बगर, उत्साह, राप्तीदूत, अन्तध्र्वनि, पहल, नयाँ युगबोध, नयाँ जनउभार, कलाश्री आदि दर्जनौं पत्रपत्रिकाहरूमा आफ्ना कविताहरू प्रकाशित गरेका डाँगीको कवितासङ्ग्रह ‘तिम्रो हत्यापछि’ एक मात्र पुस्तकाकार कृति हो । दाङबाट प्रकाशित हुने पहल साहित्यिक त्रैमासिकको सम्पादक डाँगीले राप्ती साहित्य परिषद्, दाङद्वारा प्रदान…

२०५५ साल भाद्र महिनाको पहिलो हप्ता हुनुपर्छ, शेखरजी, म, रेणु र बिनिता हामी चारजनाको टिम अत्यन्तै संबेदनशील अबस्थामा संगठनात्मक कामको सिलशिलामा ओखलढुंगाको ज्यामीरे पुगेका थियौं। लोकिल भञ्ज्याङको ठ्याक्कै मुलबाटोमा डक्टरसाबको घरमा राति अबेर तिर पुग्यौं।भोलिपल्ट दिनभरी खोकी आउँदापनि सिरकले मुख छोपेर खोक्दै, दिनभरीको घामको रापले जस्ता तातेर रनक्क भएको रापभित्र बूइगलमा बस्यौं। सदरमुकामबाट करिब २० मिनेटको दूरी भित्ररहेको दोहोरीलत्ता मानिसहरु सदरमुकाम ओहोर-दोहोर गर्ने अनि सेना प्रहरीपनि नियमित गस्ती गरिरहने, जिल्ला हेडक्वार्टरको सुरक्षा आर्क भित्रैको ब्यास्त मुल बाटोको जोखिमपूर्ण बसाइ हो हाम्रो त्यो बसाइ। खोक्न, बोल्न र नियमित निष्काशनको निम्ति पनि अत्यन्तै कष्टपूर्ण र डरमर्नु हुन्थ्यो त्यतिबेला।जसो–तसो भोलिपल्टको दिनपनि बितायौं।हुनत भोलेन्द्र…

हिँडदा हिँडदा लखतरान भइसकेको जिन्दगिलाइ जबरजस्ती घिसार्दै त कँहि कतै ओरालोमा हुत्याउदै,जसो तसो तामाकोशीको नँयापुलसम्म झार्यौ । हुन त तौँथलिबाट कालिन्चोक आसपास कुरिदेउराली हुँदै लापिलाङ्ग तिरबाट लामिडाँडाहुदै सम्पर्कमा पुग्न छिटो र सुरक्षित पनि हुन्थ्यो । तर काटाकुटीमा महत्वपुर्ण भेटघाटको काम अनि कमरेड दिपक लाईपनि सँगै लिएर जानुपर्ने पनि भएकोले त्यतैको रुट तय गरियो । सिन्धुपाल्चोकको तौँथली देखि मुढे, दोलखाको लाँकुरि भन्ज्याङ्ग, काटाकुटी, चरङ्गे खोला हुदै नयाँपुल, नाम्दु हुदै क्षेत्रपा अनि जुगु सम्मकोलागी दिवा यात्रा यानेकी दिउसै डे मूभ थियो त्यो यात्रा । ओ हो ! हिँडेर आइपुग्न त्यो कोच्याङ्ग खाँद ! कत्ति धेरै बाटो छ भन्नेकुरा हिड्नेहरुलाइ मात्र थाहा हुन्छ…