साहित्य

कविता लेखक : जगदिश चन्द्र कहिलेकाहिँअक्टोबर क्रान्तिकोस्वप्न हुन्छआकाशमा उदाउँदोरक्तिम उषा हुन्छ । अँध्यारो विरुद्धकोमानिसको ऊर्जा हुन्छस्पाटार्कसदेखिपछिल्ला सबैसर्वहाराको उत्सर्ग हुन्छ । बेअर्थका शब्दमाअसभ्य घृणितछिल्लिएका सङ्गीतमामात्तिनेहरूका निम्तिक्रूर आतङ्ककारी पनि हुन्छ । निरङ्कुश शासककाअन्तःपुरमा फुलेकाफुलमा पनि त हुन्छबुर्जुवाहरूकासत्ता मलमा बेचिनतयार फुलमा पनित्यस्तै त्यस्तै हुन्छ । ओ मानिस !तिम्रो रातो रङमान बिहानको आभा देखिन्छन जुद्धै गरेकोआगोको लाभा देखिन्छउत्तरआधुनिकसँगैनवउदारवादको बर्बरतामालत्पतिएरसुवासहीन बनेकोतिम्रो पताकामान इतिहासको गाथा सुनिन्छन उदात्त जीवनको कथा पढिन्छव्यवस्थाको नग्नतामासुरुपता कहाँ पो हुन्छदृष्टिकोणको कोषिका मरेपछिन रक्तगर्भी सुन्दरता हुन्छन जीवनमुखी वसन्त हुन्छ ।

लेखक : कमला नेपाली कविताअझै पनि गाउँमासासू भनिएका आमाहरूकसौँडीको कोरकार वा डढेको काङ्री खुवाएरबुहारीहरूलाई सिकाइ रहेछन्‌पाँच औँलाले जिब्रो छोयो भनेअघाएँ भनअझै पनि गाउँ वा शहरकाछोराहरूबाहरूजुत्ताको मयल पखालेरखुवाइरहेछन् चरण जलआमाहरू/छोरीहरू र बुहारीहरूभावी र भाग्यमा पिसिइरहेछन्‌गहिरिएर हेर्‍योपुरानो सिद्धियो कि नविकरण भयोअझै पनि गाउँमा/शहरमाजातीय नाउँमा हेला होचीउचनिचमा र छुत–अछुतमाथिचिएको छ मानिस । कानुनले निषेध गरेको चलन फेरियो कि ?उस्तै छ मैले सास फेर्ने हावापानी पिउने धारो र शहरको कोठा ।

काठमाडाैँ: प्रगतिवादी साहित्यकार जगदीशचन्द्रको कविता संग्रह ‘व्यवस्थाको कन्चट’ विचार ,आशा र क्रान्तिको सशक्त प्रस्तुति रहेको टिप्पणीकर्ताहरुले बताउनु भएको छ । इच्छुक सांस्कृतिक प्रतिष्ठानको ‘सिर्जना र संवाद’को १३ औं श्रृङ्खलाको रुपमा २०८२ कार्तिक २९ गते शनिबार कवि जगदीशचन्द्रको कविता संग्रह ‘व्यवस्थाको कन्चट’माथि परिचर्चा गर्दै टिप्पणीकर्ताहरुले सो कुरा बताउनु भएको हो ।प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हिरामणि दुःखी र कवि गौरी देवकोटाको सञ्चालनमा सम्पन्न कार्यक्रममा प्रा.डा. हेमनाथ पौडेल, डा.अमर गिरी, डा. विभूति भट्टराई र चतुर्भूज लगायतले टिप्पणी गर्नुभएको थियो । डा. विभूति भट्टराईले कविता संग्रह माक्र्सवादी सौन्दर्य चिन्तनमा आधारित वर्गप्रति समर्पित रहेको र यसले वर्गीय आन्दोलनका क्षेत्रमा ठूलो योगदान पु¥याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले…

लेखक : मनु विक रातो झण्डा ओढेररातो सपना बाँडेररातो संघर्ष गरेरपुुगे कता कता ? रातो झण्डा ओड्दैमारातो संघर्ष गर्दैमारातै यथार्थतामा कहाँ पुगिन्छर ?रातो झण्डाले चाहेकोक्रान्ति होरातो झण्डाले खोजेको मुक्ति हो । मुक्ति नभएसम्मअसमानता र विभेदको विरोधमा जन्मिन्छ क्रान्तिजनताले चाहेको हो क्रान्तिजनताले चाहेको परिवर्तनआउने छ एक दिन हाँस्दैअसमानता र विभेद मास्दै । परिवर्तन कहाँ सजिलै भेटिन्छर हजुरपरिवर्तन ल्याउनलाई विचार र दर्शनचाहिन्छलगाव र प्रतिबद्धता चाहिन्छ ।रातो झण्डालाई टे«ड मार्क बनाएपछिरातो झण्डालाई स्वार्थमा सजाएपछिरातो झण्डाले रमाउने दिन कहिल्यै आएनरातो झण्डाले मुक्ति भेट्नै पाएन । २०८२ –७–१७ काठमाण्डौ ज्ञानेश्वर

भक्तपुर : क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका बैकल्पिक केन्द्रीय सदस्य देवकुमार मोक्तानको बुबा साइला लामा प्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न कात्तिक १६ गते श्रद्धाञ्जली सभा आयोजना गरिएको छ । क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका महासचिव गौरवको प्रमुख आतिथ्यतामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । ९ नं. ब्यूरोको आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमको अध्यक्षता ९ नं. ब्यूरो सचिव चिन्तामणि पौडेल र सन्चालन १० न ब्यूरो सचिव सोमान सिहले गर्नु भएको थियो । ९ नं. ब्यूरो इन्चार्ज दिनेश शर्मा र १० नं.ब्यूरो इन्चार्ज सुरेश श्रेष्ठको कार्यक्रममा आतिथ्यता थियो । उपस्थित जनहरुले निधन हुनुभएका साइला लामाको फोटोमा माल्यार्पण गर्नु भएको थियो । साइला लामा प्रति श्रद्धाञ्जली स्वरुप…

(कविता) लेखक : गौरी देवकोटा दम्भ हो दुःखको मेसोदम्भले खान्छ जीवनपीडाको मूल हो दम्भनिख्रिन्छ दम्भले धन जलेको दम्भले भन्थेनागासाकी हिरोसिमादम्पती बीचको दम्भसम्बन्ध नै धरापमा दाजुभाइ दिदी बैनीटाढिन्छन् दम्भ हुर्किँदादम्भ नै काल बन्दछजिन्दगीमा यदाकदा दम्भको दायरा बढ्दादूरी बढ्छ समाजमाएकको दम्भले अर्कोपीडामा पर्छ सर्वदा दम्भीले सुन्न चाहान्नआफ्नै निम्ति भलो पनियसैले दम्भको बाटोनटेक्नू गतिलो भनी ।

समीक्षा  – चैतन्य नेपाली प्रगतिवादी साहित्यका क्षेत्रमा हिरामणि दुःखीको महत्वपूर्ण भूमिका रहिआएको छ । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन र सांस्कृतिक आन्दोलनको क्षेत्रमा उहाँले उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभएको छ । प्रगतिवादी साहित्यमा कविता, कथा, निबन्ध÷संस्मरण र समीक्षा लगायत पत्रकारिताको क्षेत्रमा समेत उहाँको योगदान महत्वपूर्ण छ । हाल उहाँ इच्छुक सांस्कृतिक प्रतिष्ठानको अध्यक्ष र अखिल नेपाल जनसांस्कृतिक महासङ्घको महासचिव हुनुहुन्छ । प्रगतिवादी साहित्यकार हिरामणि दुःखीका पुस्तकाकार कृतिहरू चारओटा छन्् । कविताका क्षेत्रमा २०६१ मा प्रकाशित “परिभाषा” र २०६५ मा प्रकाशित “जून पस्किने यात्रामा” शीर्षक रहेका दुई कवितासङ्ग्रह, कथाका क्षेत्रमा २०६८ मा प्रकाशित “युद्धका कथाहरू” शीर्षक एउटा कथा सङ्ग्रह र निबन्ध÷संस्मरणका क्षेत्रमा २०७०…

पोखरा : गण्डकी साहित्य सङ्गम, पोखराको आयोजनामा कवि मित्रलाल पञ्ज्यानीको महाकाव्य ‘युगान्तर’ विषयक परिचर्चा कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा समीक्षकद्वय प्राज्ञ डा. कृष्णराज अधिकारी र रामराज रेग्मीले ‘युगान्तर’ जनबोलीको भाषामा लोकलयको प्रयोगसहित लेखिएको प्रगतिवादी महाकाव्य रहेको उल्लेख गर्नुभयाे ।उहाँहरूले कृतिमा वैज्ञानिक दृष्टिकोणका साथ प्रगतिशील विचार प्रवाहित भएको बताउँदै, यसले नेपाली महाकाव्य परम्परामा नयाँ बौद्धिक धार थपेको टिप्पणी गर्नुभयाे । सङ्गमका सल्लाहकार प्रा. रघुनाथ अधिकारी, प्रगतिशील लेखक सङ्घ गण्डकीका अध्यक्ष प्रा. डा. यदुनन्दन उपाध्याय, मार्क्सवादी अध्ययन स्रोत केन्द्र पोखराका अध्यक्ष झलकपाणि तिवारी, र बुद्धिजीवी केशबहादुर परियारलगायतले महाकाव्यबारे आ–आफ्ना धारणा राख्दै शुभकामना व्यक्त गर्नुभयाे । स्वयं महाकाव्यकार पञ्ज्यानीले ‘युगान्तर’ सुन्दर र सभ्य…

कविता लेखक : बलराम तिमल्सिना उसका भन्दा हाम्रा कविताकमसल भएको हुनालेलाख बढी लाइक नआएका होइनन्उसका कविता गहनर हाम्रा कविता छिपछिपे भएका हुनालेहजार बढी शेयर नभएका होइनन् ।उसको कविताका पाठक बढी भैदिएरया उसले अतिरिक्त अब्बल कविता लेखेको भएरउपरोक्त कुनै कारणले पनि होइनउसको कविताले बजार पिटेको ।बरु के हो भनेऊ कुनै अदृश्य शक्तिको प्यादा भएको हुनालेत्यस शक्तिले उसलाई बोकेको हुनालेउसको प्रमोशनका लागिदशौं हजार साइबर फोर्सहर हालतमा तयार राखिएकालेअदृश्य शक्तिद्वारा सङ्गठितअदृश्य शक्तिद्वारा परिचालितर अदृश्य शक्तिद्वारा पालित/पोषितती साइवर शक्तिलेकेवल यही काम मात्र गर्ने भएकालेउसले खोके पनि या पादे पनिउसले छिउँ गरे पनि या खोके पनिलाइकको वर्षा चलाउनेर “फलानो फलानो” मात्र भट्याउनेअनगिन्ति लुसिफर किड्सहरू भएकालेउसको…

लेखक : बलराम तिमल्सिना कविताकोही अमेरिका समर्थक हवसहामीलाई केही फरक परेनअझ युथ काउन्सिलको सदस्य रैछ भनेसुनमा सुगन्ध भैहाल्योअमेरिकन पिआर नै हो भनेअझ गजब भयोस्पेशल एजेन्ट हो भने तगजबै गजबमात्र यत्ति हो –नेपाली मन हुनु भएन ।युरोपियन युनियनको सदस्य होसया फ्रि तिब्बत आन्दोलनको सदस्य होसभारतीय भतुवा होसया चीनियाँ चम्चा होसहामीलाई केही फरक परेनमात्र यत्ति हो नेपाली चेतना हुनु भएनदेशभक्त वेदना हुनु भएन ।चाहे दरवारको द्वारपाल होसचाहे सेनाको सुराकी होसचाहे दलाई लामाको तलुवाचाट होसचाहे पाकिस्तानको भाट होसहामीलाई केही फरक परेनमात्र यत्ति होटाउकामा नेपाली मगज हुनु भएननसामा नेपाली रगत हुनु भएन ।भ्रष्ट भुसको थैलो होसया बाहिरै भित्रै मैलो होसकालो होस या कैलो होसपछिल्लो…