विचार

चन्द्रहरी सुवेदी ‘अटल’ यस्तो अपारदर्शी दुई नम्बर ढोकाबाट सम्पत्ति कमाउनेहरूको सरकार छ अहिले नेपालमा । १२२ वर्षदेखि कसैले बनाउन नसकेको चन्द्रशमशेरको पालामा बनेको सिंहदरबारलाई जलाएर अहिले त्यही सिंहदरबारमा बसेका छन्। बैठकमा सुदन गुरुङले यस्ता सिंहदरबार त १० वटा बनाउन सकिन्छ भनेर भन्यो । सिंहदरबारमा कोठा नपाएर ठेकेदारलाई छिटो बना नत्र खुट्टाभाँच्छु भनेर भन्यो। तिनीहरूले सिंहदरबार जलाएका कारण कोठा नपाएर बैठक बस्न पाएनन् । खै त १० वटा सिंहदरबार बनाएको ? आधारभूत संरचनाहरू जलाएर खरानी बनाएर अहिले खरानी ग्याङहरु सरकारमा छन्। अहिले नेपाली जनतालाई खरानी बनाउन खोज्दैछन् । मोटरसाइकल चलाएर हिँड्ने सामान्य जनतालाई एक लाख रुपैयाँ जरिमाना गर्ने रे। हामी यहाँ…

आज तिमी हिरासतको मोर्चामा छौ। परिस्थितिले तिम्रो स्वतन्त्रता खोसेको हुन सक्छ, तर तिम्रो विचार, आत्मबल र संघर्षप्रतिको प्रतिबद्धता कसैले खोस्न सक्दैन। बाहिर धेरैले तिम्रो आलोचना गरिरहेका छन्, तिम्रो बारेमा निर्णय सुनाइरहेका छन्। तर म तिमीलाई भन्न चाहन्छु,यो लडाइँमा तिमीले होइन, मैले हारेको हुँ। तिमी त अझै पनि आफ्नो मोर्चामा डटेर उभिएका छौ, संघर्ष गरिरहेका छौ। हामी बाँचेको समाजमा सत्ता, स्रोत साधन र अवसरमाथिको पहुँच समान छैन। गरिबी, विभेद र अन्याय कुनै संयोग होइनन्, ती सामाजिक र आर्थिक संरचनासँग गाँसिएका यथार्थ हुन्। त्यसैले न्याय र अधिकारको प्रश्न केवल अदालतका फाइलहरूमा सीमित हुँदैन, त्यो समाजको चरित्रसँग पनि जोडिएको हुन्छ। भाइ, आज तिमीमाथि…

हेमन्तप्रकाश ओली आजको मुख्य समस्या भनेको नै रूपान्तरणको समस्या हो, तर यो रूपान्तरण कसरी हुने भन्ने विषय नै सबैभन्दा पेचिलो बनेको छ। वामपन्थी र दक्षिणपन्थी शब्दावलीको उत्पत्ति सन् १७८९ पछि फ्रान्सेली संसद्मा समानताका पक्षपातीहरू बायाँतर्फ र शासकवर्ग दायाँतर्फ बस्ने अभ्यासबाट सुरु भएको हो। यसर्थ, शासनसत्तामा रहेका विरोधीहरू पनि वामपन्थी हुन सक्छन् भन्ने कुरालाई बुझ्नु जरुरी छ। लेनिनले पनि एक ठाउँमा सबै कम्युनिस्टहरू वामपन्थी हुन्छन्, तर सबै वामपन्थीहरू कम्युनिस्ट हुँदैनन् भन्नुभएको छ। यसरी ऐतिहासिक सन्दर्भलाई हेर्दा आजको परिवेशमा 'वामपन्थी' शब्द कम्युनिस्टकोपर्यायवाचीजस्तो बन्न पुगेको छ। विशेष गरी नेपालको सन्दर्भमा 'वामपन्थी' भन्नाले कम्युनिस्ट नै बुझिने भएकाले, अबको मूल प्रश्न कम्युनिस्टहरू कसरी रूपान्तरण हुने…

क्रान्तिकारी तथा जनपक्षीय पत्रकारहरूको गौरवशाली सङ्गठन ‘क्रान्तिकारी प्रेस संगठन’को तेस्रो राष्ट्रिय भेलामा उपस्थित प्रमुख अतिथि, विशेष अतिथि, अन्य अतिथिगण, आयोजक, प्रतिनिधि तथा पर्यवेक्षक एवम् सम्पूर्ण पत्रकार साथीहरूमा हार्दिक क्रान्तिकारी अभिवादन व्यक्त गर्दछौं ।शहीदप्रति श्रद्धाञ्जली तथा सम्मानक्रान्तिकारी प्रेस संगठनको तेस्रो राष्ट्रिय भेलाको प्रारम्भमा हामी महान् जनयुद्ध, जनआन्दोलन र विश्वका विभिन्न मुलुकहरूमा क्रान्तिको प्रक्रियामा सहादत प्राप्त गर्नुहुने सम्पूर्ण ज्ञात अज्ञात सहिदहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछौं । विशेषगरी नेपाली जनताको मुक्ति, स्वतन्त्रता र समानताका पक्षमा कलम चलाउँदा चलाउँदै तत्कालीन प्रतिक्रियावादी सत्ताबाट हत्या गरिएका अग्रज पत्रकार कृष्ण सेन ‘इच्छुक’ सहित सम्पूर्ण क्रान्तिकारी एवम् जनपक्षीय पत्रकार सहिद एवम् जनमुक्ति आन्दोलनका योद्धाहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछौं…

मुलुक अहिले इतिहासकै अत्यन्तै गम्भीर चुनौती र संवेदनशील मोडमा उभिएको छ। नेपाल एक स्वतन्त्र, सार्वभौम र स्वाधीन मुलुक हुनुका साथै संयुक्त राष्ट्रसंघको सदस्य पनि हो। नेपालको स्वाधीनता, स्वतन्त्रता र भौगोलिक अखण्डताका लागि हाम्रा वीर पुर्खाहरूले देशभक्तिपूर्ण लडाइँ लडेर मातृभूमिलाई जोगाएका हुन्।  नेपालको माटो लुटिँदा वा लुछिँदा आफ्नो शरीरको मासु लुछिएको ठान्ने हामी देशभक्त नेपालीले सधैँ राष्ट्रियताको अनुभूति गर्दै आएका छौँ। हामी बरु खरानी हौँला, तर हाम्रो एक इन्च जमिन (माटो) मिच्न दिने छैनौँ। यो वीर गोर्खालीको नामले संसारलाई हल्लाएको परिचित मुलुक हो। नेपालको इतिहासलाई गहिरिएर हेर्दा बेलायती उपनिवेशकालदेखि हालको नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारसम्म आइपुग्दा, नेपालका जुनसुकै कालखण्डका सरकारहरू आफ्नो राष्ट्रिय…

[राष्ट्रिय जनतान्त्रिक मोर्चा फिलिपिन्स (एनडीएफ) द्वारा २२-२३ मे २०२६ मा काठमाण्डौंमा आयोजित २१औं शताब्दीमा नव-औपनिवेशहरुमा फासीवाद र साम्राज्यवाद सम्बन्धि छैठौं सैद्धान्तिक सम्मेलनमा क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको संक्षिप्त प्रस्तुति।] आररणीय अध्यक्ष, प्रिय कमरेडहरु तथा मित्रहरू! हामी आज यहां उपस्थित हुनुभएका तपाईंहरु सबैमा हार्दिक अभिवादन व्यक्त गर्न चाहन्छौं। हाम्रो पार्टी क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको तर्फबाट आफ्नो दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्न पाउंदा हामी हर्षित छौं। साम्राज्यवादको नव–उपनिवेशवादमा परिवर्तन दोस्रो विश्वयुद्ध (सन् १९३९-१९४५) पश्चात साम्राज्यवाद प्रत्यक्ष उपनिवेशवादी शासनबाट अप्रत्यक्ष नियन्त्रण तर्फ अग्रसर भयो जसलाई प्रायः नव-उपनिवेशवादका रुपमा चित्रण गरिन्छ। दुईवटा विश्वयुद्धहरूको बीचमा बेलायतले साम्राज्यवादी व्यवस्थाको नेतृत्व गरेको थियो तर दोस्रो विश्वयुद्धपछि संयुक्त राज्य अमेरिका प्रमुख…

लेखक– नारायणप्रसाद भण्डारी विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनको इतिहासलाई गहिरोसंग अध्यन गर्दा विगतका ठूला ठूला भिषण शसस्त्र युद्ध एबं आन्दोलन दबाउँन सामन्तवादका अपराधि र पश्चिमा साम्राज्यवादका दलाल विचौलियाहरुले गरेको नरसंहार लाखौं लाख जनताको बस्ती खालि गरेर देश निकाला गर्दाका र्ददनाक घटनाहरुको स्मरण एबं अध्यन गर्न खोजियो भने सर्बप्रथम विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनका पथप्रदसक विश्वख्याति प्राप्त वैज्ञानिक सर्वहारावर्गका अभिभाबक राजनैतिक, सामाजिक, आर्थिक, सास्कृतिक, दर्शनशास्त्र, अर्थशास्त्र, द्धन्दात्मक भौतिकवादका महान दार्शनिक संसारका मजदुर एक हौ.भन्ने महान शब्दावलिलाई सत्यतत्थ्य अकाटय हुने गरि प्रमाणित गरेर देखाउँन सक्ने विश्व इतिहासमा सुनौला अक्षरले कहिल्यै नमेटिने गरि लेख्न सफल ब्यक्तित्व क कार्लमाक्र्सको नाम सम्झन सके मात्र पनि अर्कै अनुभूति हुन्छ ।अहिले…

लेखक : डा. केशव देवकोटा नेपालमा गत भदौ २३ र २४ को रहस्यमय घटनापछि विकसित परिस्थिति रहस्यमय ढंगलेनै अगाडि बढिरहेको देखिएको छ । बर्तमान सरकारले गत बैशाखको अन्तमा बिगत दुई दशकभन्दा लामो समयदेखि थाती रहेको नेपाल र भारतबीचको फौजदारी विषयमा पारस्परिक कानूनी सहायतासम्बन्धी सम्झौता संसदबाट पारित गराएको बिषयले बिवादको अवस्था सिर्जना गरेको छ । किनकी एकातिर नेपाल र भारतबीच भएको सुपुर्दगी सन्धी बिवादमा रहेको छभने अर्कातिर चीनसँग गरिएको सोही प्रकृतिको फौजदारी विषयमा पारस्परिक कानूनी सहायतासम्बन्धी सम्झौता संसदमा प्रस्तुतनै गरिएको छैन । पाकिस्तान, फ्रान्स, रुस, संयुक्त राज्य अमेरिका, इजरायल र थाइल्याण्ड लगायतका देशले पनि नेपालसँग सुपुर्दगी सन्धिगर्ने प्रस्ताव गरिरहेका छन् ।…

लेखक : सन्तबहादुर नेपाली नेपालको कम्युनिस्ट तथा प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा नेपाली महिलाहरुको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ । अहिलेसम्मका जनसंघर्ष,जनयुद्ध र जनआन्दोलनमा महिलाहरुको उल्लेखनीय सहभागिता रह्यो । जनताको पटकपटकका संघर्षहरुको परिणामस्वरुप अहिलेको दलाल पुँजीवादी संसदीय व्यवस्था आएको हो । अहिलेको व्यवस्थामा महिलाहरुलाई आंशिक रुपले भए पनि राज्यका विभिन्न अंग र निकायहरुमा सीमित रुपमा भए पनि सहभागिता रहँदै आएको छ तरयो पनि भन्ने गरिएको छ कि नेपालमा महिलाहरुलाई अरु देशको तुलनामा धेरै नै अधिकार दिइएको छ । राष्ट्रपति, सभामुख तथा सर्वोच्च अदालतमा महिलाहरुलाई प्रमुख स्थान प्राप्त भएको छ । अहिले जेनजी विद्रोह पछिको अवस्थामा आइपुग्दा पूर्व प्रधान न्यायाधीश सुशिला कार्की नै यो देशको…

लेखक : इन्द्र राउत सुकुम्बासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीहरुका घर टहरा भत्काएर उनीहरुलाई राज्यले बिचल्ली पार्दै गर्दा सहरीया मध्यमवर्गको एउटा तप्का औधी खुशी देखियो । अभिजातवर्ग, रैथाने सम्भ्रान्त वर्ग, नवधनाढ्य वर्ग त उसै पनि खुशी हुने भइगयो । सुकुम्बासी तथा अव्यवस्थित बस्तीमा राज्य आतंकको फासीवादी क्रूरता प्रदर्शन हुँदै गर्दा, ती बस्तीहरुमा बालबालिका, महिला, वृद्धहरु, अशक्त, असाह्यहरुको रुवाबासी चल्दै गर्दा मोवाइलमा भिडियो र फोटो स्क्रोल गर्दै ‘भेटिस’, ‘ठिक्क प¥यो’ भन्ने शैलीमा छुद्र गालीहरु सामाजिक सञ्जालमा बर्साएर आनन्द लिइयो । बस्तीहरुमा खाना र छाना खोसिएका नागरिकहरु मानवीय संकट पैदा हुँदा यो सहरीया मध्यम वर्ग ‘बालेनको डोजर’लाई बधाई र धन्यवाद बर्साउँदै मस्त निदायो ।…