साहित्य

काठमाडौँ : बिहीबार काभ्रेको अनेकोटमा आयोजित २८ औं साँस्कृतिक प्रतिरोध दिवसलाई सम्बोधन गर्दै क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका स्थायी समिति सदस्य तथा पार्टी प्रवक्ता हेमन्तप्रकाश ओली सुदर्शनले प्रचण्डले हालै रास्वपाको अभिभावक बन्ने भनेर दिएको अभिव्यक्तिमाथि टिप्पणी गर्दै उहाँले प्रचण्डको त्यस्तो भाष्यलाई रास्वपाको गुलामी अर्थात् प्रकारान्तरले साम्राज्यवादी शक्तिहरुको अझ बढी गुलामी हुन जाने बताउनु भयो । दशवर्षको जनयुद्धमार्फत् पुरानो राज्यसत्ता बदलेर नयाँ जनवादी राज्यसत्ता स्थापना गर्ने घोषित लक्ष्य उद्देश्य छाडेर पुरानै सत्तामा जानु प्रचण्डको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी भएको चर्चा गर्दै प्रवक्ता सुदर्शनले जेनजी विद्रोहको बेला सेनाको हिरासतमा बस्दा जनमुक्ति सेना र हतियारको झल्झली सम्झना आएको हुन सक्ने पनि टिप्पणी गर्नुभयो । सेना…

काभ्रे : अखिल नेपाल जनसांस्कृतिक महासंघ, केन्द्रीय समितिको आयोजनामा काभ्रेको अनेकोटमा बिहीबार साँस्कृतिक प्रतिरोध दिवस भव्य रुपमा सम्पन्न भएको छ । क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका स्थायी समिति सदस्य एवम् प्रवक्ता हेमन्तप्रकाश ओलीको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा पार्टीका पोलिटब्यूरो सदस्य चक्रपाणी शर्मा, १० नं ब्यूरोका सचिव सोमान तामाङले मन्तव्य राख्नुभएको थियो भने प्रा.डा. जगदीशचन्द्र भण्डारी, धनेश्वर पोखरेल, प्रा.डा. नन्दीश अधिकारी, मित्रलाल पंज्ञानी, आस्था घिमिरे, कमला नेपाली लगायतले क्रान्तिकारी कविता वाचन गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा रक्तिम सांस्कृतिक परिवारका अध्यक्ष नारायण शर्माले गीति अभिनय प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । काभ्रेको अनेकोटका सहिदहरु चाङवा लामा, चिनिमाया लामा, गुम्बासिंह तामाङ, निर्मला देवकोटा, डम्बर श्रेष्ठ, शुभद्रा…

काठमाडौं : विगतजस्तै यसपटक चैत ५ गते सांस्कृतिक प्रतिरोध दिवस मनाइने भएको छ । अखिल नेपाल जनसाँस्कृतिक महासंघ केन्द्रीय समितिको आयोजनामा काभ्रेको अनेकोटमा उक्त कार्यक्रम गरिने महासंघका संयोजक हिरामणि दु खीले बताउनुु भयो । काठमाडौबाट अनेकोट जानेहरु चैत्र ५ गते विहान ६बजे कोटेश्वरमा जम्मा भइसक्नुपर्ने आयोजकहरुले बताएका छन् । काभ्रेको अनेकोटमा २०५५ साल चैत्र ५ गते निशस्त्र जनताका कलाकर्मीहरुलाई शाही सेनाले घर घेराउ गरी हत्या गरेको थियो । च्याङवा लामा, (तिमाल, काभ्रे), चिनिमाया लामा,(होक्से काभ्रे) , गुम्वासिंह तामाङ (काभ्रे), निर्मला देवकोटा (अमले, सिन्धुली), डम्बर श्रेष्ठ (सिन्धुपाल्चोक), शुभद्र सापकोटा (सिन्धुपाल्चोक) र मञ्जु कुँवर (महादेवस्थान, सिन्धुली) लाई घरमा आगो लगाएर पाशविक ढंगले…

लेखक : सुनिता अधिकारी समकालीन नेपाली कवितामा जीवनका जटिल यथार्थ, मानवीय संवेदना र सामाजिक चेतनालाई समेटेर आएको महत्वपूर्ण काव्य–कृति हो ‘किनाराका गीतहरू’। ५९ वटा कविताहरू संग्रहित यस पुस्तकमा कवि राजकुमार श्रेष्ठले “किनारा” भन्ने प्रतीकमार्फत मानिसको अस्तित्व, एकान्त, संघर्ष र पहिचानको बहुआयामिक चित्रण गरेका छन्। यहाँ “किनारा” केवल भौगोलिक सीमा होइन। यो समाजको उपेक्षित वर्ग, मौन आवाज, अन्तर्मनको पीडा र समयसँगको टकरावको प्रतीक हो। कृतिको प्रारम्भदेखि नै पाठकले अनुभूति गर्छ—कवि जीवनलाई सतही रूपमा होइन, गहिराइबाट नियाल्छन्। ‘जिउँदो अरुण एक कविता’ जस्ता रचनामा आत्मसंघर्ष, विद्रोह र स्वाभिमानको स्पष्ट ध्वनि सुनिन्छ। “प्रिय वतास कस्तो स्पर्श हो यो म त हुरी लिएर आएको मान्छे।”…

काठमाडौं : इन्छुक सांस्कृतिक प्रतिष्ठानको आयोजनामा माघ २३ गते शनिबारका दिन ‘कविता गोष्ठी तथा साहित्य विमर्श’ कार्यक्रम प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हिरामणि दुःखीको अध्यक्षता र प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव मोदनाथ मरहठ्ठाको संचालनमा सम्पन्न भएको छ । प्यूठान नपाको जुम्रिस्थित आयुष्मा होटेलमा कार्यक्रममा अतिथिहरु प्रा.डा जगदीशचन्द्र भण्डारी , प्रतिष्ठानका पूर्व अध्यक्ष मित्रलाल पंज्ञानी, प्रा.डा. नन्दीश अधिकारी, क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका जिल्ला इन्चार्ज टीकाराम पौडेल, राप्ती साहित्य परिषद् प्यूठानका अध्यक्ष रामप्रसाद पोखे्रल, प्यूठान साहित्य परिषद्का अध्यक्ष विमला खनाल, प्रगतिशील लेखक संघ प्यूठान शाखाका अध्यक्ष ध्रुव गिरी, लुम्बिनी बाङ्मय प्यूठानका अध्यक्ष सानु गुल्मेली, स्वर्गद्वारी क्याम्पसका पूर्व क्याम्पस प्रमुख मोहन गिरी, इच्छुक प्रतिष्ठानका सदस्यहरु अनिल श्रेष्ठ, नारायण…

भक्तपुर : लेखक तथा साहित्यकार राजकुमार श्रेष्ठकाे दाेस्राे कृति ‘किनाराका गीतहरू’ विमाेचन भएको छ । शुक्रबार भक्तपुरको कौशलटार स्थित बिडब्लु हाेटलमा आयोजित विमोचन समारोहमा साहित्यकार श्रेष्ठले सिर्जना गर्नुभएको कविता सङ्ग्रह ‘किनाराका गीतहरू’ विमोचन गरिएको हो । सामूहिक रूपमा पुस्तक विमोचन गर्दै प्राध्यापक डा. सनद कुमार वस्तीले कविता सङ्ग्रह कोमल, मौलिक र यथार्थ भावसहितको शब्द सिर्जनाको सङ्ग्रह रहेको बताउनुभयो । चानुवा काठमाडौँ सद्भाव समूहकी अध्यक्ष जमुना कुवरले सर्जक श्रेष्ठको सिर्जनामा ओझपूर्ण शब्द, मौलिक र यथार्थ भाव झल्किएको बताउनुभयो। त्यसैगरी कार्यक्रममा बाल साहित्यकार रामबाबु सुवेदीले कविकाे समहित्यिक भविष्य उज्वल रहेकाे बताउनुभयाे। उक्त कृतिमा मौलिक भाषा र शैली प्रयोग गरेर तयार गरिएको कविता…

लेखक : हुकुमबहादुर सिंह रोल्पा, रूकुमका जनता सोध्दैछन् जनयुद्धका ‘नायकहरू’लाई क्रान्ति भन्थ्यौ खै त्यो कहाँ गयो ? गरीबको सत्ता भन्थ्यौ, खै त्यो कहाँ आयो ? सुरुङ युद्ध भन्दै हजारौ सुरुङ खन्न लगायौ सुरुङ खन्नेलाई न ज्याला दियौ, न परिश्रमको कुनै मूल्य चुकायौ । तिमी भन्ने गर्दथ्यौ, राजतन्त्रको जरो दिल्लीसम्म फैलिएको छ त्यसको हात न्युयोर्कसम्म तन्किएको छ राजाको जरो र हात काट्न सुरुङको खांँचो छ त्यसैले, विस्तारवादका विरूद्ध लडाइँ लड्नुछ राजा हटाउँदा, भारत आउँछ त्यसलाई रोक्नु छ । दुई दशक नवित्दै हामीले देख्यौं राजाको जरोसँगै तिम्रो शरीर दिल्लीमा टाँसिएछ राजाको हातसँगै तिम्रो दिमाग अमेरिकन भएछ क्रान्तिको बेडा उठाएको नाटक मात्रै ग¥यौ…

अन्तर्वार्ता हेमन्तप्रकाश ओली ‘सुदर्शन’ नेपालको वर्तमान सांस्कृतिक अवस्थालाई कसरी मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ ? विद्यमान अर्थतन्त्र र राजनीतिको विचारधारात्मक प्रतिबिम्ब नै संस्कृति हो । नेपालको विद्यमान अर्थतन्त्र भनेको नवऔपनिवेशिक अवस्थाबाट जन्मेको दलाल तथा नोकरशाही पुँजीवाद हो । यहाँको राजनीति भनेको यही दलाल तथा नोकरशाही अर्थतन्त्रको केन्द्रीय अभिब्यक्ति कठपुतली राज्यसत्ता हो । हाम्रो संस्कृति वास्तवमा दलाल पुँजीवादी अर्थतन्त्र र कठपुतली राज्यसत्ताको विचारधारात्मक प्रतिबिम्ब बनेको छ । कठपुली र राज्यसत्ताले राष्ट्रिय संस्कृतिलाई मौलिक रूपमा हुर्कन दिंदैन । यहाँ नवऔपनिवेशिक संस्कृति र राष्ट्रिय संस्कृति बिच नै प्रधान अन्तरबिरोध रहेको छ । यहाँ रहेको मौलिक संस्कृतिलाई विकृतितिर होइन प्रगतितिर अघि बढाउनु क्रान्तिकारी तथा प्रगतिशील संस्कृतिकर्मीहरूको दायित्व…

भक्तपुर : भक्तपुर क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका वैकल्पिक केन्द्रीय सदस्य तथा भक्तपुर जिल्ला समितिका इन्चार्ज श्रीकृष्ण सुलुकी ममतामयी आमा लक्ष्मी सुलुको स्मृतिमा श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । उक्त श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपाल ९ नम्बर ब्युरो र नेवाः राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा, नेपाः राष्ट्रिय सम्मेलन आयोजक समितिको संयुक्त शनिबार आफ्नै निजी निवासमा आयोजना गरेको थियो । श्रीकृष्ण सुलुकी ममतामयी आमलक्ष्मी सुलुको १९९० जेठ २० गते जन्मनु भएको थियो भने निधन यही २०८२ माघ ४ गते ९२ वर्षमा भएको थियो । उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि पार्टीका महासचिव सिपी गजुरेल गौरवले सम्बोधन गर्नु भएको थियोे । उहाँले लक्ष्मी सुलुप्रती भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली व्यक्त…

कविता लेखक : जगदिश चन्द्र कहिलेकाहिँअक्टोबर क्रान्तिकोस्वप्न हुन्छआकाशमा उदाउँदोरक्तिम उषा हुन्छ । अँध्यारो विरुद्धकोमानिसको ऊर्जा हुन्छस्पाटार्कसदेखिपछिल्ला सबैसर्वहाराको उत्सर्ग हुन्छ । बेअर्थका शब्दमाअसभ्य घृणितछिल्लिएका सङ्गीतमामात्तिनेहरूका निम्तिक्रूर आतङ्ककारी पनि हुन्छ । निरङ्कुश शासककाअन्तःपुरमा फुलेकाफुलमा पनि त हुन्छबुर्जुवाहरूकासत्ता मलमा बेचिनतयार फुलमा पनित्यस्तै त्यस्तै हुन्छ । ओ मानिस !तिम्रो रातो रङमान बिहानको आभा देखिन्छन जुद्धै गरेकोआगोको लाभा देखिन्छउत्तरआधुनिकसँगैनवउदारवादको बर्बरतामालत्पतिएरसुवासहीन बनेकोतिम्रो पताकामान इतिहासको गाथा सुनिन्छन उदात्त जीवनको कथा पढिन्छव्यवस्थाको नग्नतामासुरुपता कहाँ पो हुन्छदृष्टिकोणको कोषिका मरेपछिन रक्तगर्भी सुन्दरता हुन्छन जीवनमुखी वसन्त हुन्छ ।