विचार

“समाजले उत्पादनका साधनहरु कब्जा गरिसकेपछि माल उत्पादन समाप्त हुनेछ र यसको साथै उत्पादकमाथि उपजको प्रभुत्व पनि समाप्त हुनेछ । सामाजिक उत्पादनमा अराजकताको स्थान व्यवस्थित र निश्चित संगठनले लिनेछ । व्यक्तिगत अस्तित्वका लागि हुने संघर्ष विलोप हुनेछ । त्यसपछि खास अर्थमा मानिसले पहिलोपटक बाँकी पशुजगतबाट आफूलाई अन्तिम रुपमा अलग गर्नेछ र पाशविक अस्तित्त्वको परिस्थितिलाई छोडेर वास्तविक मानव अस्तित्वमा प्रवेश गर्नेछ । जीवन परिस्थितिको समग्र क्षेत्र जसबाट मानिसको पर्यावरण तयार हुन्छ र जसले अहिलेसम्म मानिसमाथि शासन गर्दै आएको हुन्छ, त्यो अब मानिसको प्रभुत्व तथा नियन्त्रण अन्तर्गत आउनेछ, त्यो पहिलो पटक प्रकृतिको वास्तविक र सचेत मालिक बन्दछ किनभने ऊ आफ्नो सामाजिक संगठनको स्वयं…

नेपाली समाजको आमूल परिवर्तनको निम्ति आजभन्दा करीव ३ दशक अघि जनयुद्ध थालिएको २८ वर्ष पुरा हुँदैछ । नेपाली इतिहासकै सवैभन्दा व्यवस्थित योजनाबद्ध विद्रोह थियो जनयुद्ध जसको लक्ष्यले पूर्णता नपाउँदै पराजयको सामना गर्नपुग्यो । जनयुद्ध थालनीयता ३ काल स् जनताको विजय र उत्साहकाल ९२०५२–२०६२०, शान्तिसम्झौता काल ९२०६२–२०७२० र प्रतिक्रान्ति काल ९२०७२–२०८०० राजनीति, समाज, राष्ट्रिय स्वाधीनताको दृष्टिले नेपाली समाजले गुजारिसकेको छ । आफ्नो महान् थालनीमा ‘‘ प्रतिक्रियावादी राज्यसत्तालाई ध्वस्त गर्दै नयाँ जनवादी राज्यसत्ता स्थापना गर्न जनयुद्धको बाटोमा अघि बढौँ ।’’, ‘‘राजतन्त्रात्मक संसदीय व्यवस्थाको अन्त्य गरौँ ।’’ भन्ने नाराका साथ आम जनसमुदायलाई विद्रोहको अधिकार प्रयोग गर्न आदेश गर्ने मूल नेतृत्व (प्रचण्ड–बाबुराम) ले जुन…

‘दर्शनलाई जनताको बीचमा पुर्याऊ’–माओ त्सेतुङ माओवाद के हो ? भन्ने विश्व दार्शनिक दृष्टिकोणसित सम्बन्धित विषय हो । यो सर्वहारा वर्गको विश्वदृष्टिकोणसित सम्बन्धित विषय हो । यस लेखमा मैले माओवादका बारेमा सर्वसाधारण (आम) पाठक तथा यस विषयका अध्ययताहरुले बुझ्न सकून् भनेर सरल भाषा र वाक्यमा लेख्ने कोसिस गरेको छु । माओवाद के हो ? माओवाद के हो भने मार्क्सवाद–लेनिनवादको गुणात्मक विकासको तेस्रो र नयाँ नै माओवाद हो । खासगरी सामन्तवादी–साम्राज्यवादी शोषणको दोहोरो उत्पीडनबाट आक्रान्त अविकसित देशहरूका क्रान्तिका समस्याहरुको समाधान गर्नुपर्ने, सन १९५३ मा विश्व सर्वहारा वर्गका महान् नेता तथा तत्कालीन सोभियतसंघका राष्ट्राध्यक्ष कमरेड स्टालिनको मृत्यु भयो । त्यस पश्चात् रुस ख्रुश्चोवद्वारा…

काठमाडौं : ‘सत्य र न्यायको खोजी अभियान’का संयोजक वरिष्ट अधिवक्ता धुर्बलाल श्रेष्ठले आफूहरु उच्च अहोदामा रहेका रष्ट्रपतिसम्मलाई मुद्धा हाल्ने तयारीमा रहेको खुलासा गरेका छ हालै राजधानीको संवाद डबलीमा ‘स्वरोजगार मजदुर चालक स्वतन्त्र सघर्ष समिति’ले आयोजना गरेको कार्यक्रमा बोल्दै नेपलामा ट्याक्सी व्यवसायमा जस्तै हरेक क्षेत्रमा बिचौलिया र भ्रष्टहरुले देशलाई कंगाल बनाउन लागेकाले आफूहरुले सत्य र न्यायको खोजि अभियान चालाएको जानकारी दिए । व्याप्त भ्रष्टाचारलाई न्युनिकरण गर्न आफूहरुको अभियानले जेहाद छेड्ने र सामान्यदेखि देशको सर्बोच्च पदासिन राष्ट्रपतिलाईसमेत मुद्दा हाल्ने चेतावनी दिएका छन् । मुद्दाको तयारीमा जुटिरहेको जानकारी दिदै श्रेष्ठले भने,“हामीले एकआद महिनामा भ्रष्टाचारका ठूल्ठूला मुद्धा दर्ता गर्दैछौं, जसमा राष्ट्रपतिदेखि तलसम्म धेरै उदेक…

‘दर्शनको समग्र इतिहास दुई परस्पर विरोधी दार्शनिक विचारधारा : आदर्शवाद र भौतिकवादबीचको सङ्घर्ष र विकासको इतिहास हो । सम्पूर्ण दार्शनिक धारा र स्कुल यी दुई मौलिक स्कुलका अभिव्यक्तिहरू हुन् ।’—माओ, द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद, १९३८, क्रान्ति प्रकाशन सेकुन्दराबाद भारतद्वारा प्रकाशित माओ चुनिएका रचनाको अङ्ग्रेजी संस्करण, ग्रन्थ ६, पृ.२२० ।बोलचालको भाषामा स्कुल भन्दा हामी विद्यालय, शिक्षालय र शैक्षिक संस्थालाई बुझ्दछौँ । यो पदावली ग्रिक भाषाको कअजयभि बाट आएको हो । यसको अर्थ हुन्छ— फुर्सत । त्यही फुर्सतको उपयोगलाई त्यति बेला स्कुल भनिन्थ्यो । फुर्सत भनेको व्यापार, जागिरको खोजी, घरेलु काम, शिक्षा, खानपिन, सुताइजस्ता आवश्यक गतिविधिहरूबाट टाढा रहेर बिताएको समय हो । तर आज…