साहित्य

नियात्रा चैत महिना भर्खरै सुरु भएको थियो । २०८० सालको आखिरी महिना पनि हो चैत । कमरेड अशोक सुवेदीको नयाँ नम्बरबाट फोन आयो । पटकपटक कयौँ किसिमका प्रतिबन्ध झेलेर आएका कमरेड अशोकले अचानक नंयाँ नम्बरबाट फोन गर्दा म दुबिधामा परेँ । कतै उनको पार्टी कुनै नयाँ तयारी त गर्दै छैन ? कतै अशोकहरू अर्धभूमिगत काम त गरिरहेका छैनन् ? प्रश्नहरू अचानक जन्मे । ‘कमरेड, यसपटक पनि रामेछाप यात्राका निम्ति कन्फर्म गर्न तपाईंलाई फोन गरेको ? गाडीमा तपाईंका निम्ति सिट सुरक्षित गरिसकेको जानकारी गराउँछु । जसरी पनि आउनुपर्छ है’, कमरेडले सुवेदीले फोनमा केही वाक्यहरू बोले । ‘हुन्छ, म आउँछु’, मैले सङ्क्षिप्त…

लेखक : जितेन्द्र महर्जन यता न उता भएकाे छन बाउ राेज्न सक्याैन आमा नै राेज्न सक्याैबस जीन्दगी छउन्जेलबस र उठमा लागि रह्याै कुरा त ठूलै गर्छ्याै व्यवहार मा त शून्य नै पुच्छर र सिङ पलाई सक्याे समाज अगाडि बहुलाई सक्यो ईमान जमान सब सिध्याई सक्याे बाकी अब के नै छ रहरियो बाँस र सेतो कात्रो बाहेकतै पनि अभिलाषा कत्रोमुख भरि र्याल चुहाउँदैछविलाल र तुक्के बा सँग शिर निहुराउँदै ढलेकाे सिंकाे उठायाैं भन्दै कयाैंकाे सिउँदाे उजार पारियाै कयाैंकाे लालाबाला टुहुरा बनाई झुट्ठा सपना बाँडियाैं क्रान्तिका ज्वारभाता यताउता पारियाैं । न आफुतिर तान्न सकियाेन आत्मसमर्पण नै हाे याे भन्न सकियाेबिलय भै सक्दा…

चर्चित साहित्यकार पारिजात हामी माझबाट भौतिकरुपमा बिदा हुनुभएको पनि आगामी पाँचगते ३० बर्ष पूरा भएर ३१ बर्ष लाग्दै छ । उहाँ २०५० बैशाख पाँच गते वीर अस्पतालमा बित्नुभएको थियो । जतिबेला म काम बिशेषले महोत्तरीको जलेश्वरमा थिएँ । उहाँ प्रायः बिरामी भैरहनु हुन्थ्यो । तर त्यति नआतिने र मनोबल उच्च भएका कारण बिरामी भएको देखाउने र बताउने गर्नुहुन्थेन । त्यसैले मैले जलेश्वरमा पहिले सुन्दा उहाँ बिरामी भएर वीर अस्पतालमा भर्ना हुनुभएको भन्ने रहेको थियो र त्यसलाई मैले सामान्य रुपमै लिएको थिएँ । पछि उहाँ बित्नुभएको खबर पाउँदा ज्यादै मर्माहत भएँ । साहित्यकार पारिजातलाई मैले ०३६ सालको आन्दोलनपछि मुख्यत ०३७ सालको…

राजु कश्य,सिर्जनानगर (रामेछाप) : नेकपाका संस्थापक महासचिव पुष्पलाल र प्रथम विद्यार्थी सहिद गङ्गालाल श्रेष्ठको जन्मस्थल भँगेरी (रामेछाप) मा पुष्पलाल–गङ्गालालको सालिक अनावरण गरिएको छ । क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका प्रवक्ता कञ्चनको प्रमुख आतिथ्यमा पुष्पलाल अध्ययन समाजका अध्यक्ष एवम् पुष्पलाल जन्मशताब्दी समारोह समितिका संयोजक लोककृष्ण भट्टराईसहित वामपन्थी नेता–कार्यकर्ता र बौद्धिक समुदायका बीचमा दुई लालको सालिक अनावरण गरिएको हो । निरङ्कुश राणा शासनविरुद्ध गठित मुक्ति सेनाका योद्धा एवम् कवि हितप्रसाद उपाध्याय र सामाजिक रूपान्तरणकी अभियन्ता जूनमाया सुवेदीको स्मृति र सम्मानमा २०६३ सालमा स्थापित हितप्रसाद उपाध्याय जूनमाया सुवेदी साहित्य प्रतिष्ठानको आयोजनामा उक्त प्रतिष्ठानले २०७० साल माघमा निर्माण गराएको दुई लालको सालिक पुष्पलाल जन्मशताब्दीका अवसरमा…

शनिबारीय साहित्य : निबन्ध लेखक : मोदनाथ मरहट्टा प्रकृतिमा हुने बनस्पतिमा पनि केही अस्वाभाविक गुणहरू हुने गर्छन् । खासगरी काँडा हुने अमिलो जातको बनस्पति सुन्तला, कागती र निबुवा जातका फलबृक्षका मूल हाँगाको पेटबाट मसिना मुना निस्कन्छन् र बढ्न थाल्छन् । त्यस्ता मुना यति छिटो बढ्छन् कि रुखका अरू हाँगाबिँगा भन्दा सग्ला सल्काइला र चिल्ला पात भएर हलक्कै हुन्छन् । त्यस्ता हाँगालाइ चोरहाँगा वा सोसाह हाँगा भनिन्छ । ती हाँगामा दाना त लाग्दैनन् तर त्यस्तो हाँगाहरू पलाएपछि रुखको उत्पादन शक्ति पनि खस्कँदै जान्छ । बाहिरबाट हेर्दा रुखको सौन्दर्य त देखिन्छ तर गुणमा भने आफ्नै कारणले कमजोर हुँदै जान्छ । केही समयपछि…

शनिबारीय साहित्य : कविता लेखक : राेशन जनकपुरी १)एकटा ललौन, खूब ललौन सुरुजदिन भइर लड़ैतसँझुका असमंजसमेथकित, क्लान्तमुदा गौरवमय लालिमा नेनेढइल गेल ।देखबै अहाँकाइल्ह भोढ़ढियामेराइतके छाती चीर क’उगत फेरसुरुज (२)मृत्यु सत्य नइँ अइ महाेदय,मृत्य बस सत्यके अंशमात्र अइछ,सत्य त जीवन अइछसमयके छातीमे गहीँरबहुत गहीँर जइर छाेडैतआ बढैतहरेक बेर मृत्युके पार करैत ।आउ, एहि आसक एकटा दीप बारीमन मनमे एकटा दीप बारीआसकविश्वासकआ जीवनक जीतक । (३)ओना ई अखन तकपुराने सन बुझाइत अइछ ,आउ , सब केओ मिलिक’एकरा , साँचेकेनवका बनाबी ।नववर्षके शुभकामना ।

शनिबारीय साहित्य : कविता लेखक : हिरामणि दु:खी सालिन्दा फेरिएको क्यालेण्डरफेरियो यसचोटी उसैगरीसिंहदरबार र बालुवाटारशितलनिवास र बल्खु दरबारसानेपा र प्यारीडाँडाकाग्यालरी बैठकहरूमापरन्तु, फेरिएन क्यालेण्डरखण्डहर जस्तै नेपाली भित्ताहरूमा । लोकसेवाको टिकेट बोकेरसिंहदरबार छिरेका मेरा दौँतरीहरूगृहमन्त्रालयको नोटिस पढ्दैचिनो लगाउँछन् विदाका दिनहरूकोक्यालेण्डरको पाताहरूमासाइत जुराउँछन् विदेश यात्राकोर, डायरीका पानाहरूमाभर्छन्, ‘सपिङ’ सामानहरूको सूची । फेरिएको क्यालेण्डरमा देखिँदैनभुइँचालोले नङ्ग्याएका छालाहरूमाएकसरो टालो फेर्ने मितिआकाश ओढेर रात काटिरहेकाउदास अनुहार लुकाउनएउटा झुपडीको शिलान्यास गर्ने साइतर, भेटिँदैन कतै पनिरोजाना ठूलो गौचरबाटमालचरीका ताँती जस्तै उड्नेकर्मठ पाखुरा रोक्ने योजनाअहँ, कतै भेटिँदैन नयाँ क्यालेण्डरमायस्ता कुनै पनि कुराहरू । युग बदल्ने रणमैदानमाचढाइएका जोवनहरूको मूल्यभेटिँदैन नयाँ क्यालेण्डरमाबरू भेटिन्छन् उनीहरूकाफौजदारी अभियोगका मिसिल‘न्यायालय’का पेशी फाइलहरूमार, पनि फेरिइरहन्छ उसैगरीजसरी…

नयाँ सोच नयाँ दृष्टिकोणप्रेरणा सफलताको श्रोतआशाको प्रकाशले जगाएरनयाँ सम्भावनाहरुको दीप लेखक : इन्दिरा अधिकारी स्नेह , स्मरण र सम्माननबिर्सौ माटोको गरिमास्वतन्त्रताको आधारजीवनको गहिरो रहस्य लागौ नयाँ खोज नयाँ मार्गसमानताको परिचयस्वाभिमानको आवाजसार्वभौम संघर्षमाएक जुट हौं सत्य ,निष्ठा, इमानदारिता रन्यायको जग बसालौंस्वाधीनता,स्वतन्त्रता र स्वाभिमानकोरक्षा गरौंनयाँ समाज निर्माणमा अघि बढौं। देश भित्र र बाहिर रहनुभएका सम्पूर्णआदरणीय एवं प्रियजनहरुमानयाँ बर्ष २०८१ सालको हार्दिक शुभकामना !

शनिबारीय साहित्य : कविता लेखक: शीला योगी कहिल्यै नभएको भेट हुने वाला छभन्दै नभनेर ऊ आउने वाला छअतिथिको आसन ग्रहण गर्न होइनबेथितिलाई आगो जलाउने वाला छ । रुखो धर्तीमा धानैधानको कुइनो लगाउने भन्थ्योखाली आँगनमा विस्कुनको ओइरो लगाउने भन्थ्योरित्तो आँखाले अब जवाफ माग्नेवाला छकहिल्यै नभएको भेट हुनेवाला छभन्दै नभनेर ऊ आउने वाला छ । एक चोटी मात्र होइन सयचोटी मर्ने भन्थ्योमृत्यु भएर के भो विद्रोह अमर हुन्छ भन्थ्योअनेकोटको विद्रोह जाग्ने वाला छकहिल्यै नभएको भेट हुने वाला छभन्दै नभनेर ऊ आउने वाला छ । आकासको छानोमुनि खुसी जन्मिन्छ भन्थ्योसम्म फाँटमा मात्र होइन भीरपाखामा पनि फुल्छ भन्थ्योदोरम्भाको माटोले मूल्य सोध्नेवाला छकहिल्यै न भेटेको…