जन बिहानी

काठमाडौं : मार्च २१ को दिन अन्तरराष्ट्रिय नस्लभेद तथा जातिभेद विरोधी दिवसको अवसरमा नेपाल र भारतका क्रान्तिकारी वाम तथा जात व्यवस्था विरोधी संगठनहरुको एक महत्वपूर्ण अनलाइन संयुक्त बैठक आयोजना गरिएको थियो । बैठक पछि क्रान्तिकारी दलित मुक्ति मोर्चा नेपाल,एकीकृत दलित मुक्ति मोर्चा नेपाल र जाति उन्मूलन आन्दोलन CAM भारत व गुरु घासीदास सेवादार संघ GSS भारत , यी चार संगठनहरुद्वारा संयुक्त प्रेस विज्ञप्ति जारी गरिएको थियो । प्रेस विज्ञप्तिमा क्रूर मनुस्मृति आधारित हिन्दुराष्ट्र को सोचको विरोध गर्दै , अमानवीय जात व्यवस्थाको उन्मूलन , साम्राज्यवाद ,प्रतिक्रियावाद तथा संघी मनुवादी फासीवादी शक्तिको विरुद्ध नेपाल र भारतका मेहनतकश र दलित, उत्पीड़ित जनताको संयुक्त…

लेखक : कृष्णभक्त महजर्जन सौन्दर्य शास्त्र भनेको साहित्यको जीवन हो । जीवन या कुनै विषयवस्तुको समय सन्दर्भ अनुसार हेरेर सुनेर, खाएर र बुझेर रुप र सारको ज्ञान प्राप्त गरी रुची अनुसार कुनै न कुनै लेख, कविता, गीत, निवन्ध र नाटक मार्फत अभिव्यक्त गर्ने या राम्रो तुल्याउने तत्वको प्रयोग गरी भाव,गुण र विद्रोहता झल्काउनेलाई सौन्दर्य शास्त्र भनिन्छ । सौन्दर्यपारख जति सरल छ त्यति नै जटिल पनि छ । कुनै कुनै जीवनमा वस्तुको रुप राम्रो हुन सक्छ र सार नराम्रो हुन सक्छ , सार राम्रो हुन सक्छ, रुप नराम्रो हुन सक्छ । अवस्था अनुसार फरक फरक हुन सक्छ । त्यसैले सौन्दर्य शास्त्रमा…

काठमाडौं । २०८२ चैत्र ७ गते ( २०२६ मार्च २१ ) मा चार दलित संगठनहरूले एक अन्तरक्रियाको आयोजना गरी ६१औँ जातिभेद उन्मुलन दिवस मनाएकाछन् । “वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा दलित मुक्तिको सवाल” विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरी दलित संगठनहरुले जातिभेद उन्मुलन दिवस मनाएकाहुन् । चार दलित संगठनहरू क्रान्तिकारी दलित मुक्तिमोर्चा नेपाल,एकीकृत दलित मुक्ति मोर्चा नेपाल, जातव्यवस्था उन्मूलन मोर्चा नेपाल, संयुक्त दलित अधिकार मञ्च आयोजक रहेका थिए । कार्यक्रममा क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका स्थायी समिति सदस्य सन्तबहादुर नेपालीले मन्तव्य राख्दै भन्नुभयो,“ नेपालमा राजनीतिक रूपले मात्रै प्रतिगमन नभएर सामाजिक तथा सांस्कृतिक रूपले पनि प्रतिगमन भएको छ। समाजलाई अग्रगामी र प्रगतिशील विचारले नेतृत्व गरेर अगाडि…

महोत्तरी : क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालका महोत्तरी जिल्ला सेक्रेटरी उपेन्द्र यादवको निधन भएको छ। २०८२ चैत्र ६ गते चितवन स्थित क्यान्सर अस्पतालमा उपचारका क्रममा यादवको मृत्यु भएको हो। पार्टीभित्र उहाँ कमरेड विशालको नामबाट परिचित हुनुहुन्थ्यो।महोत्तरी जिल्ला , रामगोपालपुर नगरपालिका वडा नम्बर ५ उहाँको स्थायी ठेगाना हो। २०५९ सालमा उहाँले पार्टी सदस्यता प्राप्त गर्नुभएको थियो। उहाँले पार्टीका विभिन्न मोर्चाहरूमा काम गर्नुभएको थियो। उहाँले पार्टीका मोर्चाहरु जस्तै मधेसी राष्ट्रिय मुक्तिमोर्चा नेपाल र किसान मोर्चामा काम गर्नुभएको थियो। उहाँको जन्म २०२५ साल मङ्सिरमा भएको थियो। उहाँको परिवारमा बुवा देवनारायण यादव ,श्रीमती जीलेखा यादव ,छोरीहरू रविना, साजन र मनिषा तथा छोराहरु बादल र आकाश…

कविता लेखक : कुमार दिङलाली ‘अन्नोन’ युवाहरू प्रयोग भए, अँध्यारो सुुरुङको योजनामाअदृश्य, आच्छादित हातबाट, क्रूर, विध्वंशक मृत्यदाताबाट ।जीवन खोज्ने उमेर थ्योे, भविश्य खोज्न निस्किएथ्योअसंख्य–असंख्य प्रश्नको, उत्तर खोज्न तम्सिएथ्यो ।असंवेदित राक्षसी हृदयका, आच्छादित बन्दुके हातबाटड्याङ्–ड्याङ् गोली चल्यो, डङ्गरङ्ग भुँइँमा ढल्यो ।भ्रष्ट र भ्रष्टाचारलाई उखेलेर फ्याक्ने संकल्प थ्योपत्तै नपाई खोसियो तिनको संकल्प र सपना ।जुन हातले सपना खोसियो, त्यही हातले आगो झोसियोसंसद जल्यो, सिंहदरबार जल्यो, देशको स्वाभिमान जल्यो ।सर्वोच्च अदालत जल्यो, न्यायिक दस्ताबेज जल्यो,राष्ट्रपति भवन जल्यो, राष्ट्रको शिर ढल्यो ।जलेन भ्रष्टाचार, पुरावस्तुु जल्यो, धरोहर जल्यो, इतिहास जल्यो ।एउटा कारिन्दा हटाइयो, अर्को कारिन्दा राखियोहाम्रै आँखाको सामुन्ने, एउटा पानामा इतिहासकोपोतिनुु थियो उज्यालो, कालो पोतियो…

कविता लेखक : कमला नेपाली धेरै भयोमौन बस्दैसहँदैआफैँलाई दोष दिँदैतिमीले सिधै ‘सानो जात’ भनेनौव्यवहारले हजारपटक भन्यौ । मेरो थर सुनेपछितिम्रो अनुहार फेरिएकोकुरुप दृश्यमेरा नयनमासुरक्षित छन् । हात मिलायौतर मन मिलाएनौसमानताको नारा लगायौतर भान्सामामेरो लागि अलग्गैथाली र लोहटा राख्यौकिन ?मेरो रगत फरक छ ?या, मेरो आमाको कोखअपवित्र थियो ?जवाफ देऊ महासय । म थाकिसकेँतिम्रो देखावटी सभ्यताबाटबाहिर ‘बराबरी’ चिच्याउने,भित्रै भित्रमान्छेलाई टुक्र्याउने ।आज म चिच्याउँदै भन्छुम सानो होइनसानो त तिम्रो सोच होमेरो मौनता कमजोरी थिएनधैर्य थियोतर अबमेरो धैर्य आगो बनेको छयाद राखजब दबाइएका आवाजहरूआक्रोशमा बदलिन्छन्त्यो दिनतिम्रो सिंहासनसहित सोच ढल्नेछमान्छेभन्दा ठूलोकुनै जात हुने छैन ।

लेखक : मोदनाथ मरहट्टा निबन्धमानव समाजको सभ्यताको इतिहास हेर्दा ढोकाको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण देखिन्छ । प्राचिन युग अर्थात् गृहस्थाश्रमको सुरुआतमा घर वा आवासको प्रचलन चलेदेखि ढोकाको अवधारणा आएको हुनुपर्छ । घर विद्यालय जस्ता भौतिक संरचनामा प्रवेशका लागि ढोका राखिन्छ । समाजमा रहने मानिसको जीवनमा ढोका (द्वार) को एकदमै महत्व छ । ढोका केवल प्रवेश र निर्गमनको माध्यम मात्र होइन, सभ्यता, संस्कार र सुरक्षाको प्रतीक पनि हो । साधारण अर्थमा ढोका भन्ने बित्तिकै काठ, फलाम वा धातुबाट निर्मित हुन्छ । घरमा ढोका हुँदैन भने मानिस लगायत सरसामान र धन सम्पत्ति असुरक्षित हुन्छन् । तर, सबै ढोकाहरू समान उद्देश्यका लागि बनाइएका भने…

काठमाडौँ : साम्राज्यवादी युद्धको विरोधमा विद्यार्थी संगठनहरुले विरोध प्रदर्शन गरेकाछन् । २०८२ चैत्र ६ गते काठमाडौं माइतीघरमा दिउँसो १ बजे जम्मा भएर विद्यार्थी संगठनहरुले प्रदर्शन गरेका हुन् । उनीहरुले अमेरिका –इजरायल र इरान युद्धको प्रभाव परेका देशहरुबाट नेपालीहरुको जीवन सुरक्षा गर्न तथा उनीहरुको उद्धार गर्न माग गरेका छन् । इरानमाथि भएको अमेरिकी–इजरायली आक्रमणको विरोध तथा मध्यपूर्वमा कार्यरत नेपाली नागरिकहरूको सुरक्षाको सुनिश्चितताका लागि युद्ध तथा हिंसात्मक हस्तक्षेपको विरुद्ध आवाज उठाएकाछन्। उनीहरुले सुर्खेतमा इनिशा बि.क.को हत्या प्रकरणमा पीडित पक्षले न्याय पाउनुपर्ने, महंगी नियन्त्रण हुन पर्ने लगायतका मागहरु राखेका छन् । त्यस सन्दर्भमा क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टी नेपाल सम्बद्ध अ.ने.रा.स्व.वि.यु.(क्रान्तिकारी)का अध्यक्ष महेश श्रेष्ठ, नेपाल…

लेखक -लालबहादुर जाग्री कुनै पनि राजनीतिक परिवर्तन वा सत्ता परिवर्तनका लागि कुनै पनि पार्टीले तत्काल उपलव्ध सबैभन्दा उन्नत अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गर्न सकिएन भने समय अनुसार आन्दोलनको गतिलाई अगाडि बढाउन सकिँदैन । अहिले विश्वमा भएका क्रान्तिकारी आन्दोलन विरोधीहरुले दमन गरेर मात्र समाप्त भएका छैनन् । समय सापेक्ष अनुसारका कार्यमा प्रविधिको सही र तीव्रगतिलाई आत्मासाथ नगर्दा आफ्नै कारणले कमजोर वा समाप्त हुन गएका नमिठा अनुभवहरु रहेका छन् । विज्ञान भनेको के हो ? विज्ञान भनेको संसारका घटनाहरू, तत्वहरू, प्रक्रियाहरूको अध्ययन र अनुसन्धान गर्ने प्रणाली हो । यसमा तथ्य, थ्योरी, साध्यलाई प्रयोग गरेर विश्वको नियम र सिद्धान्तहरूलाई बुझ्न प्रयास गरिन्छ । विज्ञानका…

लेखक : मनु विक सुर्खेतमा कक्षा ११ मा अध्ययन गर्दै आएकी इनिसा बि.क. गुर्भाकोट नगरपालिका–६ बडाखोली स्थायी घर भई हाल वीरेन्द्रनगरमा बसोबास गर्दै आएकी थिइन् । २०८२÷११÷२४ बिहान घरबाट “ट्युसन पढ्न जान्छु” भन्दै निस्किएकी तर घर फर्किइनन् । उनलाई सामुहिक बलत्कार पछि हत्या गरिएको छ । अपराधमा संलग्नलाई प्रहरीले गिरफ्तार गरेको छ । गिरफ्तारलाई कडा भन्दा कडा कारबाहीको माग र इनिशा वि.क.लाई न्याय तथा परिवारजनलाई क्षतिपूर्तिको माग गर्दै देशभर प्रदर्शन भइरहेको छ । ११६औं महिला दिवशको दिनमा सुर्खेत इनिशा वि.क. हत्या भयो । महिलाहरुले संसारभर आठमार्च मनाइरहँदा इनिशाको बलत्कार तथा हत्या भएको छ ।२०७५ साउन १० गते कञ्चनपुरकी भिमदत्त नगरपालिकाको…