विचार

अनु निरौला आठ मार्च, अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस, महिलाहरूको सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक, र सांस्कृतिक उपलब्धिहरूको उत्सव मनाउने दिन हो। यो दिन महिलाहरूको अधिकार र समानताको लागि संघर्षको प्रतीक हो। यसले महिला मुक्ति आन्दोलनको इतिहास र यसको महत्वलाई दर्शाउँछ । र, संसारभरका श्रमजीवी शोषित उत्पीडित महिलाहरुलाई आफ्नो मुक्तिका निम्ति निरन्तर संघर्षका लागि प्रेरित गर्दछ । यो दिन विश्वभर र नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी उत्सव र उत्प्रेरणाको रुपमा मनाउने गरिन्छ । आठ मार्चको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिआठ मार्चको महत्व विश्वभरका महिलाहरूले आफ्नो अधिकार र समानताको लागि गरेका संघर्षहरूसँग जोडिएको छ। आठ मार्च २० औं शताब्दीको सुरुमा अमेरिका र युरोपका महिलाहरूले श्रमिक अधिकार, मतदान अधिकार,…

लेखक : प्रभात भट्टराई –प्रभात भट्टराई सर्वहारा वर्गको गौरवपुर्ण इतिहास बोकेको ऐतिहासिक महान जनयुद्ध हो । जनयुद्ध सर्वहारा वर्गको रगत, पसिना, जेलनेल, क्रुर यातना , त्याग तपस्या बलिदानीबाट स्थापित जनसत्ता र जनसत्ता स्थापनाका लागि संघर्ष थियो । जनयुद्ध जनताको जन सत्ता , जन सरकार , जन अदालत , जन प्रशासन , जन सेना अर्थात जनताको रातो सेना न्याय , समानता , धर्मविहीन , जात विहीन ,क्षेत्र विहीन , वर्गविहीन समाज निर्माणका निमित्त संघर्ष थियो । जनयुद्ध समाजमा रहेको विभेद , अन्याय , अत्याचार, विकृति, विसंगति, निजीकरण , व्यापारीकरण, माफियाकरण, उदारीकरण विरुद्धको संघर्ष हो। देशमा रहेको स्वघोषित शासनसत्ता, मुठ्ठीभर अमुख वर्ग,…

लेखक : रामसिंह श्रीस – राम सिंह श्रीसफागुन ७ गते प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रले भिडियो सन्देश दिएका थिए । त्यो सन्देशमा उनल,े “ अब समय आयो राष्ट्र जोगाउने हो , राष्ट्रिय एकता कायम राख्ने हो भने देशको समृद्धि र उन्नतिका निमित्त हामीलाई साथ दिन सबै देशबासीहरुलाई आह्वान गर्दछौं” भनेकाछन् । पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको यो सन्देशपछि राजावादीहरु निकै हौसिएका छन् । पूर्व राजालाई यस प्रकारको सन्देश दिने आँट कसरी आयो ? यसका कारणहरु र वास्तविक विकल्प के हुन सक्छ ? भन्ने विषयमा नै यो लेखमा संक्षेपमा चर्चा गर्ने प्रयास गरिएको छ । समाज विकासको कालक्रमलार्ई हेर्ने हो भने कुनै…

लेखक – सन्तबहादुर नेपाली सत्येन्द्र राम चमार र नेहाकुमारी रौनियारबीच अन्तरजातीय विवाहको सन्दर्भमा दुई जना नेपाल प्रहरी मुम्बै पुगेर पक्राउ गरी वैवाहिक जोडीलाई नेपाल ल्याएपछि सत्येन्द्रमाथि झुठा मुद्दा र नेहा रौनियारलाई माइतमा कैद गरेपछि दलित संघसंस्था मात्र होइन, संसदमा समेत त्यसबारे आवाज उठ्यो । तर गृहमन्त्री रमेश लेखकले आफ्नो लाचारी प्रकट गर्दै आफूले सत्येन्द्रलाई पक्राउ गर्न आदेश नदिएको बरु उनको सुरक्षा गर्ने जिम्मा सरकारले लिने छ भनेर सांसदहरुको आक्रोशलाई अहिले मत्थर पारेका छन् । तर यो प्रतिनिधि घटनाले अनेकौं गम्भीर सवालहरु उब्जाएको छ । पहिलो कुरा त राज्यले संविधान पालन गर्नुपर्छ कि पर्दैन ? दोस्रो कुरा गृहमन्त्रीले रेड कर्नर नोटिस…

लेखक -लालबहादुर जाग्री टपर्टुया शव्दको नेपाली शव्दकोषमा ज्ञान नभएपनि पाण्डित्य देखाउन खोज्नु, धूर्त, उटपट्याङ भनी परिभाषित गरेको पाइन्छ । अर्थात टपर्टुया भन्नाले कुनै पनि घटना वस्तु वा विषयको तथ्यबाट सत्यमा पुग्ने भन्दा पनि तथ्य र सत्य सँग कुनै साइनो – सम्बन्ध नराखी आफुलाई लागेको वा मनोगतरुपमा कुनै घटना वा वस्तु विषयलाई बुझ्ने र सोहिअनुरुपको धारणा बनाउने प्रवृति भएको मानिन्छ ।अहिले विज्ञान र प्रविधिको विकास र पहुँचले प्रेत्यक व्यक्तिको हातहातमा मोवाइल, ल्यापटप रहेका छन् । छिनछिनमा विश्वभरी घटेका नयाँ घटना, विचार,धारणा वा भनाइ, सुचना बारेमा फेसबुक, म्यासेण्जर, ह्वाटसफ, इमेल, टिभि, एफएम, अनलाईन पत्रपत्रिका र युटव वा विभिन्न सञ्चार माध्यमबाट पलभरमा संसारभरी…

लेखक : डा. केशव देवकोटा नेपालको उर्जामा छिमेकी भारतलाई हाबि गराउने प्रयास थालिएको छ । जसका लागि नेपालका ऊर्जा, जलश्रोत तथा सिँचाइमन्त्री दीपक खड्का गतसाता दिल्ली पुग्नुभएको थियोभने भारतीय ऊर्जामन्त्री मनोहरलाल खट्टर यही फेब्रुअरीको अन्त्यसम्ममा नेपालको भ्रमणमा आउने हुनुभएको छ । नेपालले भारतलाई उर्जामा एकाधिकार दिने मन्त्रिस्तरसम्मको संझौता गरिसकेपछि भारत भ्रमणगर्न नपाएर छटपटाइरहनु भएका नेपालका प्रधानमन्त्रि केपी ओलीको मनोक्यांक्षा पनि पूरा हुनेभएको छ । भारतीय उर्जामन्त्रिको नेपाल भ्रमणपछि नेपालका प्रधानमन्त्रि ओलीको भारत भ्रमणको प्रबन्ध गर्ने÷गराउने कुरालाई दिल्लीले प्रचारमा ल्याएको छ । जसलेगर्दा जलश्रोत र उर्जाको क्षेत्रमा ठूलै र खतर्नाक संझौता हुनसक्ने संकेतहरु देखिएका छन् । यसअघि माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल…

–सुदर्शनआजको परिस्थितिले क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरूको एकता माग गर्दछ । तर व्यावहारिक जीवनमा फुट भइरहेको छ । क्रान्तिकारीहरू र अवसरवादीहरूका बीचको फुट राम्रो कुरा हो । तर क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरूका बीचमै फुट हुनु राम्रो कुरा होइन । समस्या कस्तो छ भने आज साँझ अमुक कम्युनिष्ट पार्टीबाट अमुक–अमुक कम्युनिष्टहरू विद्रोह गर्छन र अर्को पार्टी जन्मेको घोषणा गर्दछन् । भोलि बिहान फेरि ती पनि दुई टुक्रा हुन्छन् । आफूलाई खाँटी क्रान्तिकारी घोषणा गर्दै र अरुलाई अवसरवादी आरोप लगाउँदै जान्छन् । तर अर्को दिन त घोर नवप्रतिक्रियावादी र संशोधनवादीहरूसँग गएर एकताको घोषणा गर्दछन । उनीहरु जीवनभर क्रान्तिकारी बाटोमा हिँडिरहेका कमरेडहरूमाथि ‘बुढाहरूले क्रान्ति गर्दैनन्’ भन्ने आरोप लगाउँदै…

लेखक – सन्तबहादुर नेपाली के.पी. ओली नेतृत्वको सरकारले जारी गरेको पाँच वटा अध्यादेशहरुलाई लिएर देशमा अहिले व्यापक विरोधको स्वरहरु उठिरहेका छन् । खास गरेर मन्त्री परिषद्को बैठकले पारित गरी राष्ट्रपति समक्ष पठाइएका ५ वटा अध्यादेशहरु मध्ये ४ वटा, (क) “सुशासन प्रबर्धन तथा सार्वजनिक सेवा प्रवाह सम्बन्धी केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने अध्यादेश, २०८१” (ख) “आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तिय उत्तरदायित्व (पहिलो संशोधन) अध्यादेश, २०८१” (ग) “निजीकरण (पहिलो संशोधन) अध्यादेश, २०८१” र (घ) “आर्थिक तथा व्यावसायिक वातावरण सुधार र लगानी अभिवृद्धि सम्बन्धी केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने अध्यादेश २०८१” लाई गत पुसको २९ गते राष्ट्रपतिद्वारा प्रमाणिकरण गरिएको थियो । विचाराधीन राखिएको अध्यादेश,…

लेखक : डा. केशव देवकोटा अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गतसाता जनवरी २० मा सपथग्रहरणकासाथ पदभार ग्रहण गरेपछि अन्तराष्ट्रिय राजनीतिमा बिभिन्न तरंगहरु देखिएका छन् । उहाँले सपथग्रहण लगत्तै बिभिन्न कार्यकारी आदेशहरु जारी गर्नुभएको थियो । त्यसैअनुसार अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले देशबाहिर रहेका आफ्ना अधिकारी तथा अमेरिकी दूतावासहरुलाई पठाएको एउटा आन्तरिक पत्राचारमा ‘हाल कायम सबै वैदेशिक सहायतालाई तत्कालका लागि रोकलगाएको र नयाँ सहायता दिने कार्यलाई पनि स्थगित गरेको’ उल्लेख छ । ट्रम्पले त्यस्ता सहायताहरुको प्रभावकारिता र निरन्तरताबारे समीक्षा गरेर आफ्नो विदेश नीतिलाई अघिबढाउने उद्देश्यकासाथ उक्त कार्यकारी आदेश जारीगरेको बिबिसी लगायतका अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरुले टिप्पणी गरिरहेका छन् । हालै सार्बजनिक गरिएको एक तथ्यांकअनुसार…