विचार

लेखक– नारायणप्रसाद भण्डारी संसारका कुनै पनि सजिव वस्तुको जन्म हुन्छ । अन्त्य पनि अनिवार्य हुन्छ । यो प्रकृतिको नियम हो । यो प्रक्रियालाई आध्यात्मवादीले दैव या परमेश्वरको लिला भन्दै ज्युँदो छँदा गर्नुपर्ने कर्तव्य भन्दा मृत्यु संस्कारमा ठूलो महिमा गर्छन् तर यही घटनालाई भौतिकवादीहरुले प्रकृतिको (नेस्ट टु नेस्ट) निरन्तर परिवर्तन भैरहने माक्र्सवादको मान्यता अनुसार जैविक पतनको रुपमा लिन्छन । मानव जाति र अन्य सजिव वस्तुको जन्म मृत्यु एउटै प्रकारको भएपनि मानिस भएर जन्म लिएपछि बाँचुन्जेलसम्म गर्नुपर्ने क्रियाकलापहरुमा धेरै कुराको फरक छ किनभने प्रकृतिले मानव जातिलाई बुद्धिमान, शक्तिशाली र क्षमता भएको उच्च प्राणीको स्थानमा मान्यता दिएको छ । यो कुनै भ्रम होइन…

लेखकः रामबहादुर बुढा यही २०८२ सालको श्रावण महिनामा भुँडीपुराण प्रकाशनले दुईवटा पुस्तकहरु–कृष्णहरी भट्टद्वारा लिखित “कम्युनिस्ट जनवाद” र खेम थपलियाद्वारा लिखित “कम्युनिस्ट समाजवाद” लाई बजारमा ल्याएको छ । नेपाली समाजमा सामान्यतया कम्युनिस्ट जनवाद र कम्युनिस्ट समाजवाद अलि कमै सुनिएका शब्द हुन् । नौलो जनवाद, बहुदलीय जनवाद, समाजवाद, वैज्ञानिक समाजवाद जस्ता शब्दहरुका तुलनामा यी शब्दहरु कम सुनिएका हुन् । तर शब्दहरु जे प्रयोग गरिए पनि लेखकले कम्युनिस्ट मूल्य मान्यता अनुसारको जनवाद र कम्युनिस्ट मूल्य मान्यता अनुसारको समाजवाद कस्तो हुन्छ र हुनुपर्दछ भन्ने दृष्टिकोणबाट लेखकहरुद्वारा यी पुस्तकहरु लेखिएका हुन् । “कम्युनिस्ट जनवाद” पुस्तक नौलो जनवाद सित र “कम्युनिस्ट समाजवाद” पुस्तक वैज्ञानिक समाजवादसित सम्बन्धित…

लेखक :अपत्य शर्मा सर्वहारावर्ग भनेको त्यो वर्ग हो जसको आफ्नो भन्ने जीविकाका साधन धनसम्पत्ति केही पनि नभएको मात्र हाड छाला र रगतबाट निस्कने शारीरिक, मानसिक शक्ति अर्थात् श्रमशक्ति जुन मालको रुपमा पुँजीपतिलाई घण्टा, दिन, साप्ताहिक वा मासिक ज्यालाका रुपमा बिक्री गर्छ । माल सामानका बजारमा माल किनेपछि ग्राहकले पुनः अर्को मालका लागि उत्पादित त्यही निर्जीव माल पाउँदैन । तर श्रम बजारमा सर्वहाराको सजिव माल (श्रमशक्ति) पुँजीपतिले त्यही अनौठो माल श्रमशक्ति दैनिक रुपमै प्राप्त गर्दछ । निर्जिव माल एकपटक उत्पादन भएपछि पुनः त्यो माल हुँदैन । तर सजिव माल सर्वहारबाट पुँजीपतिले दैनिक प्राप्त गर्छ । सर्वहारावर्गको रगत मासुबाट निस्कने श्रमशक्ति रुपी…

लेखक : सन्तबहादुर नेपाली देशको अवस्था झन पछि झन विकराल बन्दै गएको छ । संसदवादी राजनीतिक दलहरुलाई देशको अवस्थाबारे चिन्ता भएको पाइँदैन । उनीहरुलाई आगामी निर्वाचनमा कसरी बहुमत सिट हासिल गर्ने भन्ने प्रश्नले सताइरहेको छ । उनीहरु एक अर्कोलाई देशको अवस्थामा परिवर्तन गर्ने उद्देश्यले होइन कि व्यक्तिगत, दलगत तथा कतिपय अवस्थामा नितान्त चारित्रिक प्रश्नमा नै एक अर्कोप्रति आरोप प्रत्यारोप लगाएको पाइन्छ ।०८४ साल नजिकिंदै गएको अवस्थामा संसदवादी दलभित्र आन्तरिक सत्ता संघर्ष पनि शुरु भएको छ । नेका भित्र देउवा शेखर, एमालेभित्र ओली–विद्या, एकीकृत समाजवादीभित्र माधव–झलनाथ, माओवादी केन्द्रभित्र प्रचण्ड– जनार्दन, राष्ट्रिय उन्मुक्ति भित्र रेशम–संंजिता, पार्टीभित्रको सत्ता संघर्ष देखिन्छ । संसदवादीहरुभित्र राजनीतिक…

लेखक : डा. केशव देवकोटा स्वतन्त्र प्यालेष्टाइन राष्ट्रको मान्यता, इजरायली अत्याचार र अमेरिकी दादागिरीको बिषयलाई लिएर विश्वमा बिभिन्न किसिमका चर्चा परिचर्चाहरु भैरहेका छन् । पछिल्लो समयमा प्यालेष्टाइनलाई स्वतन्त्र राष्ट्रको मान्यता दिने पक्षमा जनमत बढ्दैगएको देखिएको छ । गतसाता मात्रै बेलायतले प्यालेष्टाइनलाई स्वतन्त्र राष्ट्रको मान्यता दिने जनाएको छ । जसलाई बिबिसीलगायतका अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरुले प्रमुखता दिएका थिए । बेलायती प्रधानमन्त्री किअर स्टार्मरले आगामी सेप्टेम्बरमा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा प्यालेष्टाइनलाई स्वतन्त्र राष्ट्रको मान्यता दिने घोषणा गर्नुभएको छ । तर त्यसमा उहाँले पनि केही शर्तहरु अगाडि सार्नुभएको पाइएको छ । बेलायतले अघिसारेका शर्तहरु इजरायलले नमानेको खण्डमा प्यालेष्टाइनलाई स्वतन्त्र राष्ट्रको मान्यता दिने स्टार्मरको भनाइ छ…

भक्तबहादुर श्रेष्ठ ज्ञान र व्यवहारबारे प्रस्ट नभइकन हामीले कुनै पनि क्रान्ति सफल पार्न सक्दैनौं । ज्ञान र व्यवहारको घनिष्ठ संयोजनद्वारा नै क्रान्तिकारी दिशालाई अघि बढाउन सक्छौ। त्यसोभए ज्ञान भनेको के हो र यो कसरी प्राप्त हुन्छ ? प्रायः गरेर मानिसहरू ज्ञान भन्ने कुरा देवी देनबाट प्राप्त हुन्छ भन्ने कुरा मान्दछन् । दैवीज्ञान प्राप्त मानिसहरू नै विद्वान र बुद्धिमान हुन्छन्, तिनीहरूहरूले नै समाजलाई विकास गराउँछन् भन्ने पनि कतिपयको धारणा छ। अर्का थरी चाहिँ वस्तु अथवा पदार्थद्वारा नै विचार बन्दछ र त्यसैअनुरूप कालान्तरमा स्वतःस्फूर्त रूपमा ज्ञानको विकास हुँदैजान्छ भन्छन्। उनीहरू विचार र ज्ञानलाई वस्तुको यान्त्रिक प्रतिछायाँ बनाउँछन् । यो धारणा यान्त्रिक भौतिकवादी…

– रामबहादुर बुढा नेपालको शिक्षण संस्थाहरूमा भूगोल विषयमा अफ्रिका महादेशलाई “कालो महादेश”भनेर पढाइन्थ्यो र पढाइन्छ। विश्वकै अशिक्षित, अभाव र पिछडिएको जीवन बिताउने मानिसहरु बस्ने हुनाले त्यस महादेशलाई कालो महादेश भनिएको हो। शताब्दियौ देखि साम्राज्यवादी शोषण र लुटका कारण अफ्रिका महादेश कालो महादेश भएको हो। प्राकृतिक स्रोतका अथाह धनी अफ्रिकीहरू यदि स्वतन्त्ररुपमा आफ्ना प्राकृतिक सम्पदाको उपभोग गर्न पाउने, शिक्षा, स्वास्थ्य र विकासमा सचेत भई अगाडि बढ्न पाउने हो भने उनीहरु संसारका सम्पन्न, सुखी र खुसी मानव बन्ने थिए । बुर्किना फासो अफ्रिका महादेशको पश्चिम क्षेत्रमा अबस्थित एउटा भूपरिवेस्थित देश हो। यसको राजधानी ओउडुगोआ हो । यसको आधिकारिक भाषा फ्रेन्च हो। मुर…

लेखक : डा. केशव देवकोटा विश्व कम्युनिष्ट राजनीतिमा संसदीय ब्यवस्थालाई खसीको टाउको देखाएर कुकुरको मासु बेच्ने ब्यवस्थाकारुपमा ब्याख्या र बिश्लेषण गरिएको धेरै भएको छ । हालैमात्र नेपालमा संसदीय राजनीतिभित्रै लुटपुटिएका एकजना कथित क्रान्तिकारी नेताले नेपालको बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्था उपरोक्त कथनअनुसार अगाडि बढ्न थालेको सार्बजनिक अभिब्यक्तिदिँदा समाचारको बजार राम्रैसँग गर्माएको थियो । त्यसलगत्तै उक्त नेताले नेपालमा बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्थाको आफू संस्थापक भएको दाबि गरेको पनि देखिएको थियो । जसलेगर्दा उहाँको सन्देश आफूहरु बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्थालाई बिकृत बनाउन सक्रिय छौंभन्ने होभनेर सहजै बुझ्न सकिन्थ्यो । त्यसरी नेपालको राजनीतिक ब्यवस्थालाई बिकृत बनाएर र नेपाललाई अस्तब्यस्त बनाएर के कस्तो अभिष्टको साधनागर्ने गरिएको छ ?…

– चिन्तामणि घिमिरे आगामी असोज ३ गतेबाट नेपालको संविधान २०७२ जारी भएको १० वर्ष पूरा भएर ११ वर्षमा पाइला टेक्नेछ । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको घोषणा भएको पनि १७ वर्ष पुगेर १८ वर्षमा पाइला टेकेको छ। तर नागरिकका सामान्य आवश्यकताहरु पनि पूरा हुन सकेका छैनन्। जुनसुकै दलको नेतृत्वमा सरकार बने पनि नागरिकप्रति उत्तरदायी र जबाफदेही बन्न सकेको देखिदैन। महँगो र भ्रष्टाचारले आकाश छोएको छ। भ्रस्टाचार संबन्धी समाचारहरु दिनहुँ सुन्न र पढ्न पाइन्छ। तर भ्रस्टाचारीहरुलाई कार्बाही गर्नुको सट्टा उन्मुक्ति दिने काम भइरहेको छ। राज्य भ्रस्टाचारको अखडा बनेको छ। नैतिकरुपले पतन भएकाहरु राज्यसत्तामा पुग्दा देशको हालत बिग्रँदै गइरहेको छ । राज्यसत्ताको बागडोर सम्हालेकाहरुलाई…