विचार

संयुक्त मोर्चा र राष्ट्रिय मुक्ति : मालेमावादी दृष्टिकोणमा वर्तमान परिस्थिति

संयुक्त मोर्चा र राष्ट्रिय मुक्ति : मालेमावादी दृष्टिकोणमा वर्तमान परिस्थिति

संयुक्त मोर्चा : तीन जादुगरी हतियार लेखक : रवि पाण्डेय संयुक्त मोर्चा क्रान्तिकारी रणनीतिको आधारभूत साधन हो । यसले मुख्य शत्रु—साम्राज्यवाद, सामन्तवाद र नोकरशाही पूँजीवाद—विरुद्ध श्रमिक, किसान, मध्यम वर्ग र राष्ट्रिय शक्ति समेट्ने एकीकृत मोर्चा निर्माण गर्ने रणनीतिक अवसर दिन्छ । सर्वहारा वर्गका महान गुरु कार्ल माक्र्स र एङ्गेल्सले कम्युनिष्ट घोषणा पत्रमा उल्लेख गर्नुभएको छ : “संसारका श्रमिकहरू, एकताबद्ध होऔं ! तिमीले गुमाउनुपर्ने अरु केही छैन।” यसले स्पष्ट पार्दछ कि वर्गीय ऐक्यबद्धता नै क्रान्तिको मूल आधार हो वर्गीय ऐक्यबद्धता विना क्रान्ति सम्भव हुदैन । लेनिनले यसलाई थप ब्याख्या र समृद्ध बनाउदै भन्नुहुन्छ “गतिविधिको विविध क्षेत्रमा गैर–कम्युनिस्टहरूसँग गठबन्धन बिना, कुनै पनि…
Read More
अबको अन्तिम विकल्प समाजवाद ?

अबको अन्तिम विकल्प समाजवाद ?

लेखक– नारायणप्रसाद भण्डारी अहिले विश्वका केही देश र नेपालको अबस्था साम्राज्यवाद पश्चिमा, (र)का मतियार, नवफाँसिवाद एनजीओ आइएनजीओ एबं विचौलियाहरुले षडयन्त्रकारी गोलचक्करको चक्रब्युहमा फसाएर जेनजीको नाममा आगजनी तोडफोड लुटपाट चोरी डकैति हत्या ंिहंसा जस्ता जघन्य अपराधिक घटनाले देश पूर्णतया अन्धकारको अवस्थामा गुज्रिरहेको छ ।जेनजी समुह पर्दा बाहिर खेल्दै छन भने एन,जी,ओ आइ,एन जी ओ साम्राज्यवादी पश्चिमा दलाल पुँजीवादका मतियार, (र) का विचौलियाहरु पर्दा भित्र लुकेर भूमिगत शैलिमा आतंक मच्चाइरहेका छन । शुरुमा बंगलादेश बाट सल्केको आगो नेपाल मा पनि आइपुग्ला ? यस्तो प्रकारको हावाहुरी आएर बढारला ?हाम्रो विरासत मा कहि कतैबाट भूँइचालो आउँला ?हाम्रो यस्तो र्दुदशा होला ?भन्ने नेपालका भ्रष्टचारी ठेकदार…
Read More
लेनिनद्वारा लिखित कृति ‘राज्य र क्रान्ति’ (क्लास नोट)

लेनिनद्वारा लिखित कृति ‘राज्य र क्रान्ति’ (क्लास नोट)

लेखक : रामसिंह श्रीस रामसिंह श्रीस लेनिनको पुस्तक “राज्य र क्रान्ति ” एउटा अति महत्वपूर्ण पुस्तक हो । राज्य र क्रान्ति सम्बन्धमा माक्र्सवादको आधारभूूत सिद्धान्त बुझ्नका लागि लेनिनको यो पुस्तकको गहिरो अध्ययन गर्न जरुरी छ । त्यसकारण लेनिनको यो महत्वपूर्ण पुस्तक “राज्य र क्रान्ति ” को बारेमा जानकारी गराउने उद्देश्यले यो क्लास नोट तयार पारिएको छ । १) लेनिनले यो पुस्तक कहिले लेख्नु भयो ? लेनिनले यो पुस्तक सन् १९१७ को अगष्ट र सेप्टेम्बर महिनामा गुप्तवास बस्दा लेख्नु भएको थियो । पहिलो संस्करण सन् १९१८ मा प्रकाशित भएको थियो । यसको दोस्रो संस्करण सन् १९१९ मा प्रकाशित भएको थियो ।…
Read More
जेन-जी विद्रोह र यसका शिक्षाहरू

जेन-जी विद्रोह र यसका शिक्षाहरू

लेखक– हेमन्तप्रकाश ओली ‘सुदर्शन’ विषय प्रवेशकम्युनिस्टहरू मार्क्सवाद–लेनिनवाद–माओवादलाई आफ्नो पार्टीको पथप्रदर्शक सिद्धान्त मान्दछन्। यो मार्गदर्शक सिद्धान्तले ठोस परिस्थितिको ठोस विश्लेषण गर्न सिकाउँछ। मार्गनिर्देशक मान्ने र त्यसलाई लागू गर्ने कुरामा फरक पर्‍यो भने त्यो मालेमावादी द्वन्द्वात्मक तथा ऐतिहासिक भौतिकवाद नभएर यान्त्रिक तथा अधिभूतवादी आदर्शवाद हुन्छ। मार्गदर्शक सिद्धान्तअनुसार ठोस परिस्थितिको ठोस विश्लेषण भएन भने ठोस योजना नबन्दो रहेछ र क्रान्तिका लागि आएको अवसर पनि गुम्दो रहेछ। त्यसकारण मार्क्सले मार्क्सवादी सिद्धान्तको विकास मात्र गर्नुभएन, बरु विकसित सिद्धान्त लागू गर्न पनि ज्यान फालेर लाग्नुभयो। सन् १८४८–१८५० को फ्रान्सेली वर्गसंघर्षमा उहाँले निकै जोडले भाग लिनुभयो। तर त्यो असफल भयो। यो घटनाको समीक्षा गरेर उहाँले दुई पुस्तक…
Read More
जेन्जी आन्दोलनपछि नेपालको भविष्य

जेन्जी आन्दोलनपछि नेपालको भविष्य

–नरेन्द्रबहादुर थापानेपालको भ्रष्ट दलाल सरकारको नेतृत्व र संरक्षणमा भइरहेको अन्याय ,अत्याचार , भ्रष्टाचार , तस्करीले नेपाली जनताको अवस्था आक्रान्त बनेको र त्यसको चौतर्फी बिरोध भइरहेको अवस्थामा सरकारले सामाजिक संजालमाथि प्रतिबन्ध लगायो । सरकारको नेतृत्वमा भएको त्यही भ्रष्टाचार लगायत सामाजिक संजालमाथि लगाएको प्रतिवन्धको विरुद्धमा भदौ २३ गते जेन्(जी पुस्ताको नेतृत्वमा भएको शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनमा राज्यको तर्फबाट अनावश्यक प्रहरी हतक्षेप गरी एकाएक नरसंहार हुने गरी गोली वर्षाइयो । यस नरसंहारको घटनामा घटना स्थल मै कम्तीमा १९ जना कलिला युवाहरूको ज्यान गयो । अहिलेसम्म ३४ युवाहरूको मृत्यु भैसकेको छ र सयौँ घाइते युवाहरू उपचारार्थ अस्पतालको बेडमा रहेका छन् ।उक्त आन्दोलनमा गोलीको प्रवाह नगरी…
Read More
अबको लडाई : पश्चगमन कि अग्रगमन ?

अबको लडाई : पश्चगमन कि अग्रगमन ?

लेखक : सन्तबहादुर नेपाली सरकारले समाजिक सञ्जालमाथि लगाएको प्रतिबन्धलाई खोल्ने र भ्रष्टाचारको अन्त गर्ने माग राखेर जेन जी पुस्ताले यही २३ गते राखेको संघर्षको कार्यक्रम शान्तिपूर्ण हुने भनिए पनि अन्ततः उग्र विनास तर्फ अगाडि बढिरहेको छ । यो विनासको क्रम कहाँ पुगेर विश्राम लिने हो ? त्यो अनिश्चित छ । किनकि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीहरुले राजीनामा दिएपछि सरकार विघटन भएको छ र नयाँ सरकार बनेको छैन । यो शुन्य समयमा सेनाले सुरक्षा दिने भनेर भनिए तापनि सेनाको पकड सबैतिर छैन । स्वयं जेन जीको बीचमा अराजक तत्वहरु प्रवेश गरिसकेका छन् । यतिबेला सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिको भरपर्दो सुरक्षा गर्ने निकाय नभएको…
Read More
महिला, पितृसत्ता र संस्कृति

महिला, पितृसत्ता र संस्कृति

लेखक : गौरी देवकोटा विषय परिचय:हामीले अपनाउँदै आएका संस्कृति, महिला र पितृसत्ता एक अर्कामा अन्तरसम्बन्धित विषयहरू हुन् । संस्कृतिसँग महिलाहरू प्रत्यक्ष जोडिएका हुन्छन् भने पितृसत्ताबाट महिला नै बढी पीडित भएको पाइन्छ । जीवन जिउने क्रममा अपनाइएका गतिविधिहरू संस्कार र संस्कृतिको रूपमा स्थापित हुँदै जान्छ । संस्कृति निर्माणमा परिवार, समाज, राज्य व्यवस्था र आर्थिक अवस्थाको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहन्छ । हरेक जाति, क्षेत्र, वर्ग र समुदायमा आ-आफ्नै पहिचान, क्षमता र मान्यता अनुरुपको संस्कृति स्थापित भएको हुन्छ । एक जातिको संस्कृति अर्को जातिसँग नमिल्न सक्छ त्यस्तै गरेर फरक फरक भूगोलको संस्कृति पनि फरकफरक नै हुन्छ तर समग्रमा नेपालमा स्थापित संस्कृतिलाई पितृसत्तात्मक सोच र…
Read More
सन्दर्भ –तीजको

सन्दर्भ –तीजको

लेखक-सूर्या थापा तीज हिन्दु महिलाहरुले परापूर्व कालदेखि मनाउँदै आएको हो । यो चलन सामन्ती संस्कृतीको उपज हो । यो चाड धार्मिक परम्परा, चिन्तन र आदर्शवादी चरित्रकबाट प्रेरित छ । यसमा नैतिकता,दर्शन,कला, शिक्षा र साहित्यलाई भौतिक आधारबाट अलग्याएर हेरिएको पाइन्छ ।सामन्तवादी व्यवस्थामा सम्पन्न वर्गले विपन्न वर्गमाथि हैकम चलाउने आफ्नो प्रभुत्व जमाएर बसेको हुन्छ ।उसले जे बोल्छ,विपन्न वर्गले दासको रुपमा उसको बोली ईश्वरको बोली मान्ने गर्छन् । जसरी सामन्तको नाइके राजालाई विष्णुको अवतारको रुपमा मान्ने चलन हुन्छ । समाजमा यस्तो पारम्परिक चिन्तनले जरा गाडेको छ । यो पहिलो विषेशता हो भने दोस्रो विशेषता सामन्ती संस्कृतिको पुराण (रामायण,महाभारत, मनुस्मृति आदि ग्रन्थहरु ) अगाडि…
Read More
भ्रष्टाचार विरुद्ध जनपरिचालन अभियानको आवश्यकता र महत्व

भ्रष्टाचार विरुद्ध जनपरिचालन अभियानको आवश्यकता र महत्व

लेखक -लालबहादुर जाग्री क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टीले भ्रष्टाचार विरुद्ध १ वर्षे जनपरिचालन अभियान सञ्चालन गर्न गइरहेको रहेछ । नेपालका राजनीतिक इतिहासमा विभिन्न पार्टीहरुले भ्रष्टाचारका विरुद्ध कार्यक्रम सञ्चालन गरे पनि १ वर्ष लामो जनता सहितलाई भ्रष्टाचार विरुद्धको अभियानमा परिचालन गर्न खोजेको यो पहिलो अभियान हो । यसको आवश्यकता किन परेको छ यस्ता अभियानको महत्व कति हुन्छ ? भन्ने बारे केही चर्चा गर्न गइरहेको छु ।भ्रष्टाचार शब्दको अर्थ एव परिभाषा के हो ? नेपाली बृहत् शब्दकोशमा ‘भ्रष्ट’ लाई कहीँबाट फ्यात्त खसेको, च्युत भएको, गिरेको आचरण र अनुशासनबाट तल झरेको, दुश्चरित्र अपवित्र, दूषित वा बिग्रेको, विनाश भएको आदिका रूपमा अथ्र्याइएको छ । ‘भ्रष्टाचरण’ ले…
Read More
लिपुलेक विवादको सन्दर्भ

लिपुलेक विवादको सन्दर्भ

२०२५ अगष्ट १९ तारिखका दिन चिनीयाँ विदेश मन्त्री वाङ यीले भारत भ्रमणका क्रममा आफ्ना समकक्षी भारतीय विदेशमन्त्री यस जयशंकरसित गरिएको सम्झौतामा लिपुलेकको नाका भएर व्यापार गर्ने बताइएको छ । सो कुरा वाङ यी र यस जयशंकरका बीचमा भेट वार्ता पछि भारतीय सञ्चार माध्यमहरुले प्रकाशमा ल्याएका छन् ।सो कुरा प्रकाशमा आएपछि नेपाल सरकारले त्यो क्षेत्र आफ्नो भूमि भएको पुरानो अडान दोहो¥याएर प्रेस वक्तव्य जारी गरेको छ । त्यस वक्तव्यको प्रतिक्रियामा भारत सरकारले इतिहास सम्बद्ध नभएको र जायज पनि नभएको ,१९५४देखि नै भारत र चीनले त्यस नाकाबाट व्यापार गर्दै आएको प्रतिक्रिया जनाएको छ ।प्रतिक्रियामा उसले कुटनैतिक तवरबाट रचनात्मक ढंगले विवाद समाधानको पक्षमा…
Read More