विचार

क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट एकता : आजको अपरिहार्य आवश्यकता

क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट एकता : आजको अपरिहार्य आवश्यकता

–सुदर्शनआजको परिस्थितिले क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरूको एकता माग गर्दछ । तर व्यावहारिक जीवनमा फुट भइरहेको छ । क्रान्तिकारीहरू र अवसरवादीहरूका बीचको फुट राम्रो कुरा हो । तर क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरूका बीचमै फुट हुनु राम्रो कुरा होइन । समस्या कस्तो छ भने आज साँझ अमुक कम्युनिष्ट पार्टीबाट अमुक–अमुक कम्युनिष्टहरू विद्रोह गर्छन र अर्को पार्टी जन्मेको घोषणा गर्दछन् । भोलि बिहान फेरि ती पनि दुई टुक्रा हुन्छन् । आफूलाई खाँटी क्रान्तिकारी घोषणा गर्दै र अरुलाई अवसरवादी आरोप लगाउँदै जान्छन् । तर अर्को दिन त घोर नवप्रतिक्रियावादी र संशोधनवादीहरूसँग गएर एकताको घोषणा गर्दछन । उनीहरु जीवनभर क्रान्तिकारी बाटोमा हिँडिरहेका कमरेडहरूमाथि ‘बुढाहरूले क्रान्ति गर्दैनन्’ भन्ने आरोप लगाउँदै…
Read More
माघ १९ को सम्झना

माघ १९ को सम्झना

लेखकः रामबहादुर बुढा २०६१ माघ १९ गते राजा ज्ञानेन्द्रले प्रत्यक्ष शासन ल्याएको दिन थियो । राजा ज्ञानेन्द्रको त्यो कठोर प्रतिगामी कदम थियो । त्यसो त राजा ज्ञानेन्द्रले २०५९ असोज १८ गते नै प्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवालाई असक्षम प्रधानमन्त्री भनेर असंवैधानिक ढङ्गले पदबाट बर्खास्त गरेका थिए । असोज १८ को राजाको त्यो कदमलाई प्रतिगमनको संज्ञा दिँदै राजनीतिक दलहरू आन्दोलनमा थिए । असोज १८ पछि राजा ज्ञानेन्द्रले प्रधानमन्त्रीका लागि दरखास्त आह्वान गरेका थिए । नेकपा (एमाले) का महासचिव माधव नेपालले दरखास्त दिएका थिए भने नेपाली काङ्ग्रेसका गिरिजा प्रशाद कोइरालाले त्यसलाई प्रजातन्त्रको उपहास भनेका थिए । असोज १८ पछि लोकेन्द्र बहादुर चन्द प्रधानमन्त्री…
Read More
अध्यादेशको संस्कृति

अध्यादेशको संस्कृति

लेखक – सन्तबहादुर नेपाली के.पी. ओली नेतृत्वको सरकारले जारी गरेको पाँच वटा अध्यादेशहरुलाई लिएर देशमा अहिले व्यापक विरोधको स्वरहरु उठिरहेका छन् । खास गरेर मन्त्री परिषद्को बैठकले पारित गरी राष्ट्रपति समक्ष पठाइएका ५ वटा अध्यादेशहरु मध्ये ४ वटा, (क) “सुशासन प्रबर्धन तथा सार्वजनिक सेवा प्रवाह सम्बन्धी केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने अध्यादेश, २०८१” (ख) “आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तिय उत्तरदायित्व (पहिलो संशोधन) अध्यादेश, २०८१” (ग) “निजीकरण (पहिलो संशोधन) अध्यादेश, २०८१” र (घ) “आर्थिक तथा व्यावसायिक वातावरण सुधार र लगानी अभिवृद्धि सम्बन्धी केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने अध्यादेश २०८१” लाई गत पुसको २९ गते राष्ट्रपतिद्वारा प्रमाणिकरण गरिएको थियो । विचाराधीन राखिएको अध्यादेश,…
Read More
अमेरिकाको सहायता कटौती र एमसीसीमा देखिएको संकट

अमेरिकाको सहायता कटौती र एमसीसीमा देखिएको संकट

लेखक : डा. केशव देवकोटा अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गतसाता जनवरी २० मा सपथग्रहरणकासाथ पदभार ग्रहण गरेपछि अन्तराष्ट्रिय राजनीतिमा बिभिन्न तरंगहरु देखिएका छन् । उहाँले सपथग्रहण लगत्तै बिभिन्न कार्यकारी आदेशहरु जारी गर्नुभएको थियो । त्यसैअनुसार अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले देशबाहिर रहेका आफ्ना अधिकारी तथा अमेरिकी दूतावासहरुलाई पठाएको एउटा आन्तरिक पत्राचारमा ‘हाल कायम सबै वैदेशिक सहायतालाई तत्कालका लागि रोकलगाएको र नयाँ सहायता दिने कार्यलाई पनि स्थगित गरेको’ उल्लेख छ । ट्रम्पले त्यस्ता सहायताहरुको प्रभावकारिता र निरन्तरताबारे समीक्षा गरेर आफ्नो विदेश नीतिलाई अघिबढाउने उद्देश्यकासाथ उक्त कार्यकारी आदेश जारीगरेको बिबिसी लगायतका अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरुले टिप्पणी गरिरहेका छन् । हालै सार्बजनिक गरिएको एक तथ्यांकअनुसार…
Read More
राजनीतिक बहसः राज्यसत्ता र ब्यवस्थामा गरौं

राजनीतिक बहसः राज्यसत्ता र ब्यवस्थामा गरौं

लेखक : प्रेम सुवेदी नेपालको राजनीतिमा बेग्ला बेग्लै पक्ष नागरिक समाज, राजनीतिक पार्टी,विभिन्न संघ सस्था सबै कोणबाट देशको राजनीतिक निकास खोज्न प्रयत्न गरे पनि त्यसले सार्थकता पाउन सकिरहेको छैन । बिरामीको वर्षौ उपचार गर्दा रोग पत्ता नलागे जस्तै बनेको छ नेपालको राजनीतिक अवस्था । यसलाई कसैले नेतृत्वको असफलता बताउँछन् त कतिपयले शासकीय स्वरुप, कसैले निर्वाचन प्रणालीमा दोष देख्छ त कसैले संघीयता र अलि पृथक बिचार हुनेहरू यो व्यवस्थामा नै खोट रहेको देख्छन । यी बहसहरु आआफ्नो ठाउँमा चल्दै आएका छन र चल्दै पनि जालान । तर नेपालको राजनीतिमा रहेको क्रोनिक भनेको मुख्यतः राज्यसत्ताको प्रतिक्रियावादी चरित्र नै हो।जसले देशको आवश्यकता र…
Read More
नेपाल–भारत दलित समस्या र संघर्षको आयाम

नेपाल–भारत दलित समस्या र संघर्षको आयाम

लेखक – सन्तबहादुर नेपाली कार्यक्रमका सभापतिज्यु, सहभागी भारतीय मित्रहरु, दलित नेता, अभियन्ता, बुद्धिजिवी तथा पत्रकार मित्रहरु, यहाँहरु सबैलाई हार्दिक अभिवादन ।सर्वप्रथम त म आयोजकको तर्फबाट छिमेकी देश भारतबाट नेपालको दलित आन्दोलनबारे अध्ययन तथा विचार आदान प्रदान गर्न नेपाल आउनु भएका भारतीय दलित आन्दोलनका नेता, अभियन्ता, अध्येता, बौद्धिक व्यक्तित्वहरुको टोलीलाई हार्दिक एवं क्रान्तिकारी अभिनन्दन गर्न चाहन्छु र नेपालमा छ दिने यात्रा सुखद रहोस् भन्ने शुभकामना प्रकट गर्न चाहन्छु ।नेपाल तथा भारतका जनता बीच परापूर्वकालदेखि घनिष्ट सम्बन्ध रहँदै आएको छ । भारतमा हुने हरेक राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक परिवर्तनको प्रत्यक्ष असर नेपालमा पर्दै आएको छ । भारतीय जनताले ब्रिटिश साम्राज्यवादको…
Read More
विद्रोह र पलायनबारे

विद्रोह र पलायनबारे

लेखक : अटल विचारको शक्ति संसारमा सबैभन्भ्दा बलियो शक्ति हो । जीवनशील यथार्थमा हिंडेका मानिसहरुको कहिल्यै हार भएको छैन । भलै उनीहरु थुनिउन, कुटिउन, जेलमै सडुन वा मारिउन, उनीहरु कालान्तरसम्म भावी पुस्ताका लागि समेत आदर्श, आस्थावान र प्रेरक भएर ध्रुवतारा जस्तै चम्किरहन्छन् । ती स्पार्टाकसदेखि माक्र्स, एंगेल्स, लेनिन, स्टालिन र माओसम्म नै किन नहुन् । सामूहिकतामा बल हुने र एक्लै दुक्लै आत्मसमर्पण गर्दा समूहमा बस्नै नसक्ने हुँदा मजदुरमा पलायन, गद्दारी र आत्मसमर्पण कम हुन्छ । किसान प्रधान देश वा समाजमा निम्न पुँजीवादी भावना बलियो हुन्छ । निम्न पुँजीवादको विशेषता महान् माओले सटिक रुपमा गर्नु भएको छ । “निम्न पुँजीपतिहरु शक्तिमा…
Read More
जडसुत्रवादीहरु एकता विरोधी हुन्छन्

जडसुत्रवादीहरु एकता विरोधी हुन्छन्

लेखक : गंगा पौडेल साढे सात दशक लामो इतिहास बोकेको नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा मूलतः कार्यनीति, व्यक्तिवादी चिन्तन पद्धति, प्रवृत्ति र व्यवहारमा मतभिन्नता भएकै कारण पार्टी फुट्ने, विसर्जन हुने गरेका छन् । २००६ सालमा स्थापना भएको कम्युनिस्ट पार्टीको मूल उद्देश्य भ्रष्ट सामन्ती तथा शोषण प्रधान व्यवस्थालाई पूर्ण रुपमा नष्ट गरेर त्यसको ठाउँमा नयाँ जनवादी व्यवस्था स्थापना गरी वैज्ञानिक समाजवाद हुँदै साम्यवादको दिशा अवलम्बन गर्ने हो । विद्यमान नेपालको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक अवस्थामा आज पनि नयाँ जनवादी क्रान्ति नै आधारभूत कार्यक्रम हो । त्यो जनसंघर्ष, प्रतिरोध संघर्ष र सशस्त्र संघर्षबाट नै प्राप्त हुन सक्दछ । त्यसका लागि एउटा सशक्त, मिलिटेन्ट र…
Read More
महान र अमर छन् लेनिन अनि अजेय छ मार्क्सवाद !

महान र अमर छन् लेनिन अनि अजेय छ मार्क्सवाद !

लेखक : लोकनारायण सुवेदी आज २१ जनवरी महान लेनिनको १०० बर्ष पुगेको स्मृति दिवसको दिन हो । ती क्रान्तिकारी नेता जसले माक्र्स र एंगेल्सले आरम्भ गरेको बैज्ञानिक समाजवादको सिद्धान्तलाई रचनात्मक ढंगले बिकास गरे । यथार्थतः बिश्वमा पहिलो समाजबादी सोभियत संघको रुपरेखा कोर्ने रचनात्मक ब्यक्तित्व लेनिन नै थिए । जब हामी लेनिनका जीवन र कार्यको सम्झना र बिवेचना गर्ने गर्दछौं त्यतिबेला हामी पहिलो समाजवादी क्रान्तिको नेतृत्व गर्ने ती बिश्व सर्बहारा बर्गका महान ब्यक्तित्वलाई केवल श्रद्धा मात्रै ब्यक्त गरिरहेका हुँदैनौ उनले माक्र्सवादको बिकासमा पु¥याएको गहनतम अहं योगदानको पनि स्मरण गरिरहेका हुन्छौं । वास्तवमा माक्र्स र एंगेल्स पछि अरु कुनै ब्यक्तिले लेनिनले जति…
Read More
Dalit movement in Nepal

Dalit movement in Nepal

S.R.Tamang                                                                                                              srtamang@gmail.com General                                                                              1.1) Nepal is a multinational country but no one is in majority.For historical reasons,especially,Hinduwisation ( hill high caste chauvinism) of whole Nepali population by the Gorkhali rulers, the development of Indigenous nationalities (35%), Madhesi (16 %),Dalit(13 %),and Muslim ( 5%) has been hindered. For 300 years this process is continuous. So Revolutionary Communist Party of Nepal, according to National…
Read More