विचार

राजनीतिक बहसः राज्यसत्ता र ब्यवस्थामा गरौं

राजनीतिक बहसः राज्यसत्ता र ब्यवस्थामा गरौं

लेखक : प्रेम सुवेदी नेपालको राजनीतिमा बेग्ला बेग्लै पक्ष नागरिक समाज, राजनीतिक पार्टी,विभिन्न संघ सस्था सबै कोणबाट देशको राजनीतिक निकास खोज्न प्रयत्न गरे पनि त्यसले सार्थकता पाउन सकिरहेको छैन । बिरामीको वर्षौ उपचार गर्दा रोग पत्ता नलागे जस्तै बनेको छ नेपालको राजनीतिक अवस्था । यसलाई कसैले नेतृत्वको असफलता बताउँछन् त कतिपयले शासकीय स्वरुप, कसैले निर्वाचन प्रणालीमा दोष देख्छ त कसैले संघीयता र अलि पृथक बिचार हुनेहरू यो व्यवस्थामा नै खोट रहेको देख्छन । यी बहसहरु आआफ्नो ठाउँमा चल्दै आएका छन र चल्दै पनि जालान । तर नेपालको राजनीतिमा रहेको क्रोनिक भनेको मुख्यतः राज्यसत्ताको प्रतिक्रियावादी चरित्र नै हो।जसले देशको आवश्यकता र…
Read More
नेपाल–भारत दलित समस्या र संघर्षको आयाम

नेपाल–भारत दलित समस्या र संघर्षको आयाम

लेखक – सन्तबहादुर नेपाली कार्यक्रमका सभापतिज्यु, सहभागी भारतीय मित्रहरु, दलित नेता, अभियन्ता, बुद्धिजिवी तथा पत्रकार मित्रहरु, यहाँहरु सबैलाई हार्दिक अभिवादन ।सर्वप्रथम त म आयोजकको तर्फबाट छिमेकी देश भारतबाट नेपालको दलित आन्दोलनबारे अध्ययन तथा विचार आदान प्रदान गर्न नेपाल आउनु भएका भारतीय दलित आन्दोलनका नेता, अभियन्ता, अध्येता, बौद्धिक व्यक्तित्वहरुको टोलीलाई हार्दिक एवं क्रान्तिकारी अभिनन्दन गर्न चाहन्छु र नेपालमा छ दिने यात्रा सुखद रहोस् भन्ने शुभकामना प्रकट गर्न चाहन्छु ।नेपाल तथा भारतका जनता बीच परापूर्वकालदेखि घनिष्ट सम्बन्ध रहँदै आएको छ । भारतमा हुने हरेक राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक परिवर्तनको प्रत्यक्ष असर नेपालमा पर्दै आएको छ । भारतीय जनताले ब्रिटिश साम्राज्यवादको…
Read More
विद्रोह र पलायनबारे

विद्रोह र पलायनबारे

लेखक : अटल विचारको शक्ति संसारमा सबैभन्भ्दा बलियो शक्ति हो । जीवनशील यथार्थमा हिंडेका मानिसहरुको कहिल्यै हार भएको छैन । भलै उनीहरु थुनिउन, कुटिउन, जेलमै सडुन वा मारिउन, उनीहरु कालान्तरसम्म भावी पुस्ताका लागि समेत आदर्श, आस्थावान र प्रेरक भएर ध्रुवतारा जस्तै चम्किरहन्छन् । ती स्पार्टाकसदेखि माक्र्स, एंगेल्स, लेनिन, स्टालिन र माओसम्म नै किन नहुन् । सामूहिकतामा बल हुने र एक्लै दुक्लै आत्मसमर्पण गर्दा समूहमा बस्नै नसक्ने हुँदा मजदुरमा पलायन, गद्दारी र आत्मसमर्पण कम हुन्छ । किसान प्रधान देश वा समाजमा निम्न पुँजीवादी भावना बलियो हुन्छ । निम्न पुँजीवादको विशेषता महान् माओले सटिक रुपमा गर्नु भएको छ । “निम्न पुँजीपतिहरु शक्तिमा…
Read More
जडसुत्रवादीहरु एकता विरोधी हुन्छन्

जडसुत्रवादीहरु एकता विरोधी हुन्छन्

लेखक : गंगा पौडेल साढे सात दशक लामो इतिहास बोकेको नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा मूलतः कार्यनीति, व्यक्तिवादी चिन्तन पद्धति, प्रवृत्ति र व्यवहारमा मतभिन्नता भएकै कारण पार्टी फुट्ने, विसर्जन हुने गरेका छन् । २००६ सालमा स्थापना भएको कम्युनिस्ट पार्टीको मूल उद्देश्य भ्रष्ट सामन्ती तथा शोषण प्रधान व्यवस्थालाई पूर्ण रुपमा नष्ट गरेर त्यसको ठाउँमा नयाँ जनवादी व्यवस्था स्थापना गरी वैज्ञानिक समाजवाद हुँदै साम्यवादको दिशा अवलम्बन गर्ने हो । विद्यमान नेपालको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक अवस्थामा आज पनि नयाँ जनवादी क्रान्ति नै आधारभूत कार्यक्रम हो । त्यो जनसंघर्ष, प्रतिरोध संघर्ष र सशस्त्र संघर्षबाट नै प्राप्त हुन सक्दछ । त्यसका लागि एउटा सशक्त, मिलिटेन्ट र…
Read More
महान र अमर छन् लेनिन अनि अजेय छ मार्क्सवाद !

महान र अमर छन् लेनिन अनि अजेय छ मार्क्सवाद !

लेखक : लोकनारायण सुवेदी आज २१ जनवरी महान लेनिनको १०० बर्ष पुगेको स्मृति दिवसको दिन हो । ती क्रान्तिकारी नेता जसले माक्र्स र एंगेल्सले आरम्भ गरेको बैज्ञानिक समाजवादको सिद्धान्तलाई रचनात्मक ढंगले बिकास गरे । यथार्थतः बिश्वमा पहिलो समाजबादी सोभियत संघको रुपरेखा कोर्ने रचनात्मक ब्यक्तित्व लेनिन नै थिए । जब हामी लेनिनका जीवन र कार्यको सम्झना र बिवेचना गर्ने गर्दछौं त्यतिबेला हामी पहिलो समाजवादी क्रान्तिको नेतृत्व गर्ने ती बिश्व सर्बहारा बर्गका महान ब्यक्तित्वलाई केवल श्रद्धा मात्रै ब्यक्त गरिरहेका हुँदैनौ उनले माक्र्सवादको बिकासमा पु¥याएको गहनतम अहं योगदानको पनि स्मरण गरिरहेका हुन्छौं । वास्तवमा माक्र्स र एंगेल्स पछि अरु कुनै ब्यक्तिले लेनिनले जति…
Read More
Dalit movement in Nepal

Dalit movement in Nepal

S.R.Tamang                                                                                                              srtamang@gmail.com General                                                                              1.1) Nepal is a multinational country but no one is in majority.For historical reasons,especially,Hinduwisation ( hill high caste chauvinism) of whole Nepali population by the Gorkhali rulers, the development of Indigenous nationalities (35%), Madhesi (16 %),Dalit(13 %),and Muslim ( 5%) has been hindered. For 300 years this process is continuous. So Revolutionary Communist Party of Nepal, according to National…
Read More
Long Live National Unity Congress

Long Live National Unity Congress

Author: Indramohan Sigdel 'Vasant' Preamble The National Unity Congress of the Revolutionary Communist Party of Nepal that was inaugurated on November 28, 2024 concluded on December 8. It was not like a regular Congress of a certain party, but a Congress held after the unification of the Communist Party of Nepal (Mashal) and the Revolutionary Communist Party of Nepal, which was formed, one year earlier, of the unity between the CPN (Revolutionary Maoist) and the CPN (Bahumat). So, this Congress was, in essence, a unity Congress between the parties divided into three different streams. These three communist parties’ common concern…
Read More
०७२ को संविधान खारेज हुनुपर्ने कारणहरु

०७२ को संविधान खारेज हुनुपर्ने कारणहरु

लेखक : डा. केशव देवकोटा संविधानलाई कुनैपनि देशको मूल कानून मानिन्छ । जसले सो देशको ऐन, कानून, नीति नियम, सरकार र संसदलाईसमेत सन्तुलनमा राख्ने र परिचालनगर्ने गर्दछ । संविधान कुनैपनि देशको राजनीतिक समस्याको समाधानका लागि बनाइएको हुन्छ । छोटकरीमा संविधानलाई राष्ट्रको मार्गचित्र र नागरिक अधिकारको वडापत्र पनि भन्ने गरिन्छ । तर नेपालको ०७२ को संविधान देशका ‘सबै समस्याहरुको जड’ साबित भएको छ । त्यसैले क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टी,नेपालले त्यसको पूर्ण खारेजी गरेर नयाँ प्रक्रिया र मस्यौदामार्फत जनपक्षीय संविधानको माग गरेको छ । पछिल्ला घटनाक्रमहरु इसरी विकसित भएका छन् कि यो संविधान खारेजगर्नुको अर्को बिकल्प छँदैछैन । घटनाक्रमहरुलाई हेरौं–नेपालमा ०७२ को संविधान…
Read More
राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन र विचारको विकास

राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन र विचारको विकास

-सुदर्शन“साँच्चै भन्ने हो भने माक्र्सवाद जीवनहीन जडसूत्र नभएकोले, कुनै परिपूर्ण, बनिबनाऊ र अनुलंघनीय सिद्धान्त नभएर बरु कार्यमा जीवनशील पथप्रदर्शक भएकोले सामाजिक जीवनका अवस्थाहरुमा आश्चार्यजनक ढंगले आउने आकास्मिक परिवर्तनहरुका प्रतिबिम्बनसँग यो जोडिएको हुन्छ” –लेनिन, माक्र्सवादको ऐतिहासिक विकासका खास विशेषताहरु : २३ डिसेम्बर १९१०, प्रगति प्रकाशन मास्कोद्वारा १९६८ मा प्रकाशित लेनिन संकलित रचनाहरुको अंग्रेजी संस्करण, ग्रन्थ १७, पृ.४२ ।भर्खरै नेपाली श्रमजीवी तथा उत्पीडित जनताको अग्रदस्ता क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन भव्यतापूर्वतक सम्पन्न भएको छ । समकालीन दुनियाँमा नेपाल र विश्वका क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टीले ११ दिन लामो महाधिवेशन गरेको सूचना मलाई छैन । त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्मृति सदनमा १० दिन (मंसीर १४–२३…
Read More
राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन र कम्युनिस्ट आन्दोलनको भविष्य

राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन र कम्युनिस्ट आन्दोलनको भविष्य

लेखक : कृष्णराज पौडेल २०८१ साल मंसिर १३ गतेदेखि २३ गतेसम्म क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको राष्ट्रिय एकता महाधिवेशन सम्पन्न भएको छ । २०८० साल वैशाख १८ गते नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (क्रान्तिकारी माओवादी) र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (बहुमत) को बीचमा पार्टी एकता भएर क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्र्टी नेपाल बनेको थियो । त्यतिबेला पार्टी एकता हुने सन्दर्भमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मशाल) पनि २०७९ कार्तिकदेखि चैत्रसम्म चलेको पार्टी एकताका लागि वार्ता तथा छलफलमा सहभागी हुँदै आएको थियो । अन्तिममा २०७९ चैत्र २१ गते वार्ताबाट नेकपा (मशाल) बाहिरिएको थियो र क्रान्तिकारी माओवादी र बहुमत पक्षको बीचमा पार्टी एकता भएर २०८० वैशाख १८ गते घोषणा गरिएको…
Read More