विचार

भक्तबहादुर श्रेष्ठ ज्ञान र व्यवहारबारे प्रस्ट नभइकन हामीले कुनै पनि क्रान्ति सफल पार्न सक्दैनौं । ज्ञान र व्यवहारको घनिष्ठ संयोजनद्वारा नै क्रान्तिकारी दिशालाई अघि बढाउन सक्छौ। त्यसोभए ज्ञान भनेको के हो र यो कसरी प्राप्त हुन्छ ? प्रायः गरेर मानिसहरू ज्ञान भन्ने कुरा देवी देनबाट प्राप्त हुन्छ भन्ने कुरा मान्दछन् । दैवीज्ञान प्राप्त मानिसहरू नै विद्वान र बुद्धिमान हुन्छन्, तिनीहरूहरूले नै समाजलाई विकास गराउँछन् भन्ने पनि कतिपयको धारणा छ। अर्का थरी चाहिँ वस्तु अथवा पदार्थद्वारा नै विचार बन्दछ र त्यसैअनुरूप कालान्तरमा स्वतःस्फूर्त रूपमा ज्ञानको विकास हुँदैजान्छ भन्छन्। उनीहरू विचार र ज्ञानलाई वस्तुको यान्त्रिक प्रतिछायाँ बनाउँछन् । यो धारणा यान्त्रिक भौतिकवादी…

– रामबहादुर बुढा नेपालको शिक्षण संस्थाहरूमा भूगोल विषयमा अफ्रिका महादेशलाई “कालो महादेश”भनेर पढाइन्थ्यो र पढाइन्छ। विश्वकै अशिक्षित, अभाव र पिछडिएको जीवन बिताउने मानिसहरु बस्ने हुनाले त्यस महादेशलाई कालो महादेश भनिएको हो। शताब्दियौ देखि साम्राज्यवादी शोषण र लुटका कारण अफ्रिका महादेश कालो महादेश भएको हो। प्राकृतिक स्रोतका अथाह धनी अफ्रिकीहरू यदि स्वतन्त्ररुपमा आफ्ना प्राकृतिक सम्पदाको उपभोग गर्न पाउने, शिक्षा, स्वास्थ्य र विकासमा सचेत भई अगाडि बढ्न पाउने हो भने उनीहरु संसारका सम्पन्न, सुखी र खुसी मानव बन्ने थिए । बुर्किना फासो अफ्रिका महादेशको पश्चिम क्षेत्रमा अबस्थित एउटा भूपरिवेस्थित देश हो। यसको राजधानी ओउडुगोआ हो । यसको आधिकारिक भाषा फ्रेन्च हो। मुर…

लेखक : डा. केशव देवकोटा विश्व कम्युनिष्ट राजनीतिमा संसदीय ब्यवस्थालाई खसीको टाउको देखाएर कुकुरको मासु बेच्ने ब्यवस्थाकारुपमा ब्याख्या र बिश्लेषण गरिएको धेरै भएको छ । हालैमात्र नेपालमा संसदीय राजनीतिभित्रै लुटपुटिएका एकजना कथित क्रान्तिकारी नेताले नेपालको बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्था उपरोक्त कथनअनुसार अगाडि बढ्न थालेको सार्बजनिक अभिब्यक्तिदिँदा समाचारको बजार राम्रैसँग गर्माएको थियो । त्यसलगत्तै उक्त नेताले नेपालमा बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्थाको आफू संस्थापक भएको दाबि गरेको पनि देखिएको थियो । जसलेगर्दा उहाँको सन्देश आफूहरु बिद्यमान राजनीतिक ब्यवस्थालाई बिकृत बनाउन सक्रिय छौंभन्ने होभनेर सहजै बुझ्न सकिन्थ्यो । त्यसरी नेपालको राजनीतिक ब्यवस्थालाई बिकृत बनाएर र नेपाललाई अस्तब्यस्त बनाएर के कस्तो अभिष्टको साधनागर्ने गरिएको छ ?…

– चिन्तामणि घिमिरे आगामी असोज ३ गतेबाट नेपालको संविधान २०७२ जारी भएको १० वर्ष पूरा भएर ११ वर्षमा पाइला टेक्नेछ । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको घोषणा भएको पनि १७ वर्ष पुगेर १८ वर्षमा पाइला टेकेको छ। तर नागरिकका सामान्य आवश्यकताहरु पनि पूरा हुन सकेका छैनन्। जुनसुकै दलको नेतृत्वमा सरकार बने पनि नागरिकप्रति उत्तरदायी र जबाफदेही बन्न सकेको देखिदैन। महँगो र भ्रष्टाचारले आकाश छोएको छ। भ्रस्टाचार संबन्धी समाचारहरु दिनहुँ सुन्न र पढ्न पाइन्छ। तर भ्रस्टाचारीहरुलाई कार्बाही गर्नुको सट्टा उन्मुक्ति दिने काम भइरहेको छ। राज्य भ्रस्टाचारको अखडा बनेको छ। नैतिकरुपले पतन भएकाहरु राज्यसत्तामा पुग्दा देशको हालत बिग्रँदै गइरहेको छ । राज्यसत्ताको बागडोर सम्हालेकाहरुलाई…

– नारायण प्रशाद भणडारीबर्तमान विश्व परिवेश पलपलमा साम्राज्यवादका नयाँ,नयाँ घटना परिघटना संग ठूलो चुनौतीका साथ जुधिरहेको छ । विश्वमा हुने यस्ता गतिविधि पुँजीवाद र साम्राज्यावादद्वारा गरिने कृयाकलापका रुप एबं तरिका फरक हुनसक्छन् तर उद्देश्य लक्ष्य निरन्तरता कै हुन । अहिले साम्राज्यवादले जसरी एक पछि अर्को रुप बदल्दै पात्रहरु पनि बदलिदै आ आफना हर्कतहरु गरिब,कमजोर,गरिखाने बर्गमाथि अमानवीय एबं अपराधजन्य कुकृत्यहरुको श्रृखला प्रदर्शन गरिरहेको छ । यो आतंक युक्रेन, हमास माथि मात्र होइन यी देश त उसका अभ्याशका परीक्षण हुन । साम्राज्यवादको लक्ष्य विश्व नै हलचल गराएर तेस्रो विश्व युद्ध निम्ताउने हो । साम्राज्यवाद आफैमा युद्ध हो भने यिनीहरु युद्ध,आतंक,अपराध गर्ने गराउने,लडाउने,भिडाउने…

केदार खतिवडानेपालको राजनीतिक इतिहास शोषण, उत्पीडन, दमन र जनआन्दोलनको निरन्तर यात्रा हो । राणा शासनको अन्त्यगर्दै २००७ सालको परिवर्तन, २०१५ को पहिलो संसदीयनिर्वाचनको अभ्यास, २०१७ सालको यञ्चायती निरंकुशताको थालनी पछि २०४६ सालको जनआन्दोलन, २०५२ साल देखिचलेको जनयुद्ध, २०६२÷०६३ को जनआन्दोलनले नेपालीजनताको स्वतन्त्रता, समानता र जनसत्ताकालागि गरिएको संघर्षलाई अभिव्यक्त गर्दछ । यद्यपि पंचायती व्यवस्थाको अन्त्य तथा राजतन्त्रको अन्त्य पछि केही राजनीतिक परिवर्तन भएतापनिराज्य सत्तामा परिवर्तन आउन नसक्दा शोषणबाट मुक्त, राष्ट्रिय स्वाधीनता र जनमुखी राज्यसंरचना निर्माण हुन सकेन ।दशवर्षसम्म चलेको महान जनयुद्ध र ०६२÷०६३ को ऐतिहासिकजनाअन्दोलनले सामन्ती राजतन्त्रलाई समाप्त गरेर गणतन्त्रको ढोका त खोल्यो तर साँचो जनसत्ताको मार्ग अझै अधुरो रह्यो ।आज…

–प्रेम सुवेदीसामन्यतः धेरै मानिसहरु राज्यसत्ता भनेको सरकारलाई बुझ्दछन । तर, सत्य त्यो होइन, बरु सरकार राज्यसत्ताको प्रवक्ता मात्र हो । यो भ्रममा सामान्य जनता मात्र होइन, कैयौं राजनीतिक पार्टीहरु पनि छन । त्यसैको परिणाम पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरुले मूलतः राज्यसत्ताको प्रश्नलाई भन्दा सरकारको बिषयलाई ज्यादा महत्व दिने गरेको पाइन्छ । सरसर्ती हेर्दा त्यो सही जस्तो देखिए पनि त्यसले दुरगामी रुपमा पार्ने नकारात्मक प्रभाव बारे त्यति ध्यान दिएको पाइदैन । निश्चय नै सरकार राज्यसत्ताको एक प्रमुख अंग हो तर स्वयंमा राज्यसत्ता होइन । राज्यसत्ता भनेको मुल रुपमा सेना, प्रहरी, कर्मचारीतन्त्र, न्यायपालिका, कार्यपालिका व्यवस्थापीका र जेल लगायतको समुच्च रुप हो । त्यसको एउटा…