मार्क्सवाद : कला चिन्तनको भौतिकवादी पद्धति
शनिबारीय साहित्य : समालाेचना मार्क्सवादको विकाससँगै मार्क्सवादी कला चिन्तनको पनि विकास भएको हो । मार्क्सवादले कला (साहित्य) लाई अधिरचनाका रुपमा व्याख्या गर्छ र अधिरचना रुपी कला सम्बन्धित समाजको (आर्थिक) आधारको विचारधारात्मक प्रतिबिम्बनका रुपमा अस्तित्ववान् हुन्छ भन्ने मान्यता राख्दछ । यस आधारमा कुनै समाजको आधार अर्थात् उत्पादक शक्ति र उत्पादन सम्बन्ध जस्तो छ त्यसको अभिव्यक्ति कला (साहित्य) मा हुन्छ वा यसो भनौं त्यसको प्रतिबिम्बन कला साहित्यमा हुन्छ (मार्क्स, मिश्र, पृ. ३०० मा) । यसले के पनि स्वीकार गर्दछ भने आधारमा आउने परिवर्तनले अधिरचनालाई पनि परिवर्तित गर्दछ । कार्ल मार्क्सले राजनीतिक अर्थशास्त्रको आलोचनाको भूमिकामा भनेका छन् – भौतिक जीवनको उत्पादन पद्धतिले नै…