विचार

मेरो मेरो आमाको आमा हजुरआमा उमेरमा निकै राम्री हुनुहुन्थ्यो । अग्लो जिउ ,गोरो मुहार ,मुहारमा राम्रो लाहुरेफूली लगाएको अनि निधारमा उहाँको जहिलेपनि रातो टलकने टिकी रहेको हुन्थ्यो । हजुर आमाले जहिले पनि रातो मखमलको चोली लगाउने गर्नूहुन्थ्यो । वहाँले संधै कक्कड खानुहुन्थ्यो । काँचोपातको वा आँकेको कक्कड बनाएर खाने गर्नुहुन्थ्यो । वहाँले कक्कड चिलिममा भरेर खाने गर्नुहुन्थ्यो । वहाँको सबै बानी व्यवहार निकै राम्रो थियो । पानीको मुहान वरपर सफा राख्नु पर्दछ भनेर संधै भन्ने गर्नु हुन्थ्यो । मेरो हजुरआमाले पढेको लेखेको त हुनुहुन्थेन तर पनि व्यवहारिक रुपमा सबै काम राम्रो संग गर्ने, घरदेखि मेलापात सम्मको सबै काम राम्रोसंग जानेको…

नेपालको राजनीतिक बजारमा यतिबेला सरकार परिवर्तन र संविधान संशोधनको कुराले बिशेष चर्चा पाएको छ । हुन त नेपालको समसामयिक सन्दर्भमा उपरोक्त दुबै प्रशंग खासै महत्वका होइनन् किनकी नेकां, एमाले र माओवादी केन्द्र तीनवटै उस्तैखालका संसदवादी बुर्जवा पार्टी हुनभने प्रधानमन्त्रि पदबाट निवर्तमान हुन लाग्नुभएका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र काँद फेर्न लाग्नुभएका एमालेका अध्यक्ष केपी ओली दुबै दक्षिणपन्थी अवसरवादी नेता भएको कुरामा द्विमतगर्ने ठाउँ छैन । कम्युनिष्ट पार्टीमा बिचार प्रधान हुन्छ । बिचारका आफ्नै सीमा, मूल्य, मान्यता र आदर्शहरु रहेका हुन्छन् । तर एमाले र माओवादी केन्द्र नाममात्रका कम्युनिष्ट पार्टी हुन्भने उनीहरुले ‘बिचारको राजनीति छाडेर’ ‘संभावनाको राजनीति’ अर्थात अवसरवादी राजनीति…

भारतमा समाजिक संगठन अखिल भारत नेपाली एकता समाजको स्थापना ७ नोभेम्बर १९७९ मा भएको थियो । तर त्यो भन्दा करिव एक वर्ष पहिला नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी भारत शाखा पनि भूमिगत प्रणालीमा संचालन गरिएको थियो । कम्युनिष्ट पार्टीको मुख्य उद्देश्य प्रवासमा रहेका नेपाली मजदूरहरुलाई सामाजिक गतिविधिमा सामेल गर्दै अन्ततः पार्टी कारण गर्ने थियो । सामाजिक संगठन एकता समाजको माध्यमबाट उनीहरुलाई क्रमशः राजनैतिक, सैद्धान्तिक, व्यवहारिक र सांस्कृतिक प्रशिक्षण दिएर तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता लिनको लागि योग्य बनाउन जरुरी थियो । उनीहरुलाई संगठन, अनुशासन र पद्दतीको बारेमा बुझाउन पर्दथ्यो । त्यति बेलाको छिपछिपे ज्ञान भएका प्रवासी नेपालीहरुलाई विविध कोणबाट प्रभावित गर्दै अखिल…

भारतमा १८ औं लोकसभाको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । १९ अप्रिलदेखि १ जुनसम्म ७ चरणमा सम्पन्न चुनावको परिणाम ४ जुनमा बाहिरिएको छ । यो निर्वाचनको परिणामले नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको पार्टी भारतीय जनता पार्टीलाई दह्रो सबक सिकाएको छ । हुन त भाजपाले एक्लैले २४० सिट प्राप्त गरेको छ । त्यसकारण त्यो सबैभन्दा ठूलो पार्टी भएको छ । तर ठूलो पार्टी भएर पनि एक्लै सरकार बनाउन सक्ने उसको हैसियत रहेको छैन । भाजपा नेतृत्वको गठबन्धनका घटकहरु जनता दल युनाइटेड र तेलगु देशम पार्टीले मोदीलाई समर्थन गर्ने प्रतिबद्धता प्रकट गरेपछि मोदीले राष्ट्रपति समक्ष प्रधानमन्त्रीको दावी पेश गरेका थिए र उनी भारतको तेस्रो प्रधानमन्त्रीको…

– अटलपार्टी एकता भनेको बनाउने कुरा हो । बनाउन जति गाह्रो हुन्छ भत्काउन अत्यन्तै सजिलो हुन्छ । उदाहरणको लागि एउटा घर बनाउन महिनौं वा कतिपय अवस्थामा त वषौं लाग्छ तर त्यो घरलाई बाढी, पहिरो, आगलागी, वम व्लाष्ट हुँदा केही समय मै ध्वस्त हुन्छ । पार्टी एकता पनि त्यस्तै हो । द्वन्द्ववादको नियम अनुसार पनि एकता अस्थायी, क्षणिक, शर्तबद्ध र सापेक्ष हुन्छ । संघर्ष वा फुट स्थायी, निरन्तर निशर्त र निरपेक्ष हुन्छ । मानिसहरु सहज र सजिलै प्रश्न गर्छन् कम्युनिस्टहरु फुट्न मात्र जान्दछन् र जुट्न बडो मुश्किल हुन्छ भनेर महान लेनिनले त्यसको सटिक उत्तर दिंदै भन्नुभएको छ सर्वहारा क्रान्तिकालमा निम्न पुँजीवादी…

नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिकासाथै सत्ता राजनीतिलाई पछिल्लो समयमा भ्रमित बनाउँदै लान खोजेको देखिएको छ । जनपक्षीय नारालाई अगाडि सारेर जनबिरोधी हर्कतहरु भैरहेका छन् । त्यसक्रममा केही समूहहरुले गणतन्त्र र समाजवादकाबारेमा समेत काफि हदसम्म भ्रम सिर्जना गराउने प्रयास गरिरहेका छन् । नेपालको पछिल्लो सत्ता राजनीति साम्राज्यवादी मुलुकहरुबाट प्रायोजित र संरक्षित रहेको छ । जसको आर्थिक नीति पनि सम्राज्यवादी नीतिमै आधारित रहेको कुरामा द्विमतगर्ने ठाउँ छैन । नेपालमा हालैका दिनमा दुईवटा कामहरु तीब्ररुपमा भैरहेको देखिएको छ । त्योभनेको कम्युनिष्ट राजनीतिलाई भ्रमित बनाउँदै लगेर समाप्त पार्ने र देशलाई पनि आर्थिक, समाजिक र राजनीतिकरुपमा अस्तब्यस्त बनाउँदै लगेर बिघटनमा पु¥याउने । कतिपयले त आगामी १५ बर्षभित्रमा…

लेखक : कृष्णराज पौडेलभर्खरै भारतमा आम चुनाव सकिएको छ । हिन्दु अतिवादीको रूपमा परिचित सत्तासीन भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले नेतृत्व गरेको गठबन्धनले चुनावमा बहुमत प्राप्त गर्यो । एकल बहुमत समेत प्राप्त गर्न सकेन । दुई तिहाई बहुमत ल्याउने र भारतमा व्यापक हिन्दुकरण गर्ने भाजपाको तीब्र आकांक्षालाई भारतीय जनताले असफल तुल्याइदिएका छन् । यो चुनावले भारतमा हिन्दु अतिवाद आबश्यक छैन भन्ने सन्देश दिएको छ । राज्यको उत्पत्ति भएपछि शोषक वर्गले आफ्नो सत्ता टिकाउने हतियार धर्मलाई बनाएको थियो । शोषक वर्गले धर्मले मात्र काम गर्न छोडेपछि जाति र जातको राजनीतिलाई प्रयोग गर्दछन । धर्म, जात, जातिको राजनीतिले काम गर्न छोडे पछि…